FILM

Geniusz sceny

Geniusz sceny
ROK PRODUKCJI:
1939 rok
PREMIERA:
27 maja 1939 roku
GATUNEK:
dokumentalny
RODZAJ:
pełnometrażowy
ZACHOWANY:
tak
REŻYSERIA:
Romuald Gantkowski
SCENARIUSZ:
Adam Grzymała-Siedlecki
OPERATOR:
Albert Wywerka
MONTAŻ:
Róża Pstrokońska
SCENOGRAFIA:
Stefan Norris
MUZYKA:
Karol Lewicki
OPERATOR DŹWIĘKU:
Józef Bartczak
CHARAKTERYZACJA:
Jan Dobracki
FOTOSY:
Bill (Mieczysław Bilażewski)
PLENERY:
scena wykładu Adama Grzymały-Siedleckiego została nakręcona w sali Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej
ATELIER:
Falanga
WYTWÓRNIA:
PAT
KIEROWNICTWO PRODUKCJI:
Stefan Szwarc
KIEROWNIK ZDJĘĆ:
Jan Rogoziński
NAGRODY:
nagroda aktorska dla Ludwika Solskiego i nagroda dla Adama Grzymały-Siedleckiego za scenariusz w Wenecji w 1938 roku (MFF)
DYSTRYBUCJA ZAGRANICZNA:
Czechosłowacja (Za hlasem srdce)

W roku 1938 Biuro Filmowe Polskiej Agencji Telegraficznej wystąpiło z inicjatywą realizacji cyklu filmów dokumentalnych poświęconych najwybitniejszym aktorom polskiego teatru. Bohaterem pierwszego z nich został Ludwik Solski, wówczas 84-letni nestor polskiej sceny, mający w swoim dorobku kilkaset ról, niekwestionowany mistrz sztuki aktorskiej. Początkowo Romuald Gantkowski miał zrealizować film krótkometrażowy. Udało mu się jednak przekonać producenta, by ze względu na rangę „polskiej filmoteki teatralnej” nakręcić film pełnometrażowy. Scenarzystą został Adam Grzymała-Siedlecki, wybitny krytyk teatralny, który uważał Solskiego za twórcę „własnej epoki sztuki aktorskiej”.

Do filmu wybrał 13 jego różnorodnych kreacji w dramatach Adolfa Nowaczyńskiego, Karola Huberta Rostworowskiego, Stanisława Wyspiańskiego, Juliusza Słowackiego oraz w komediach Szekspira i Aleksandra Fredry. Współczesną ramą filmu jest publiczny wykład Adama Grzymały-Siedleckiego o aktorskich dokonaniach Ludwika Solskiego i jego miejscu w historii teatru. W filmie pojawiają się autentyczne zdjęcia garderoby aktora z Teatru Miejskiego w Krakowie, w której centralnym punktem jest ogromne płótno ze szkicami wybitnych malarzy m.in. Teodora Axentowicza i Włodzimierza Tetmajera, ozdobione dedykacjami ówczesnych luminarzy kultury m.in. Stanisława Przybyszewskiego, Gabrieli Zapolskiej, Heleny Modrzejewskiej, Stanisława Wyspiańskiego, Leopolda Staffa, Marii Rodziewiczówny, Elizy Orzeszkowej, Stefana Żeromskiego, Kornela Makuszyńskiego, Tadeusza Boya-Żeleńskiego, Jana Kasprowicza. Kamera utrwaliła też wnętrze warszawskiego mieszkania Ludwika Solskiego, w Alejach Jerozolimskich 31, pełne cennych dzieł sztuki, wśród których można zobaczyć m.in. rzeźbę aktora autorstwa Ksawerego Dunikowskiego i kolekcję obrazów Stanisława Wyspiańskiego.

 

Akty

  • Z autobusu na Placu Teatralnym w Warszawie wysiada Ludwik Solski. W garderobie teatru przygotowuje się do spektaklu.
  • Fragment dramatu Adolfa Nowaczyńskiego Wielki Fryderyk z Ludwikiem Solskim w roli króla Fryderyka II.
  • Trwa wykład Adama Grzymały-Siedleckiego o aktorskich dokonaniach Ludwika Solskiego.
  • Fragment dramatu Karola Huberta Rostworowskiego Niespodzianka z Ludwikiem Solskim w roli gospodarza Szywały.
  • Fragment dramatu Karola Huberta Rostworowskiego Judasz z Kariothu z Ludwikiem Solskim w roli Judasza.
  • Fragment komedii Moliera Skąpiec z Ludwikiem Solskim w roli Harpagona.
  • Fragment komedii Aleksandra Fredry Dożywocie z Ludwikiem Solskim w roli lichwiarza Łatki.
  • Fragment dramatu Juliusza Słowackiego Horsztyński z Ludwikiem Solskim w roli tytułowej.
  • Fragment komedii Williama Szekspira Wieczór Trzech Króli z Ludwikiem Solskim w roli Chudogęby.
  • Fragment komedii Williama Szekspira Wiele hałasu o nic z Ludwikiem Solskim w roli sędziego Dogberry.
  • Fragment dramatu Stanisława Wyspiańskiego Legion z Ludwikiem Solskim w roli Mickiewicza.
  • Fragment dramatu Karola Huberta Rostworowskiego U mety z Ludwikiem Solskim w roli profesora Słupińskiego.
  • Fragment dramatu Stanisława Wyspiańskiego Wesele z Ludwikiem Solskim w roli Gospodarza.
  • W trakcie wykładu Adama Grzymały-Siedleckiego pojawiają się zdjęcia z garderoby Ludwika Solskiego w krakowskim teatrze, a także z jego warszawskiego mieszkania.
  • Fragment dramatu Stanisława Wyspiańskiego Warszawianka z Ludwikiem Solskim w roli Starego Wiarusa.