Żabczyński Aleksander
Aleksander Żabczyński
Bożydar Aleksander Żabczyński
aktor
Maria Zofia z Zielenkiewiczów
Aleksander Daniel Żabczyński, Zofia Florentyna z Ostrowskich
14 lipca 1900 roku, Warszawa
31 maja 1958 roku, Warszawa
Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera A29-4-23)
Warszawa, ul. Hoża; Warszawa, ul. Sienkiewicza 2/12; Warszawa, ul. Nowogrodzka 43 (do ok. 1932–1933); Warszawa, ul. Poznańska 12/24 (do 1947); Warszawa, ul. Łotewska 4/1 (od 1947)
Aleksander Żabczyński był synem oficera armii rosyjskiej, późniejszego generała WP. Uczęszczał do Gimnazjum gen. P. Chrzanowskiego, potem do Gimnazjum Kulwiecia, gdzie zdał maturę.
W 1919 roku wstąpił do Szkoły Podchorążych Artylerii, po ukończeniu której służył jako oficer w 1 pułku artylerii. Po demobilizacji w 1921 roku rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim oraz naukę gry aktorskiej w Warszawskiej Szkole Gry Sceniczno-Filmowej Niny Niovilli i brał udział w pracach studenckiego kółka dramatycznego; kierujący nim E. Wierciński skierował Żabczyńskiego do Reduty.
Przed wojną występował w czołowych teatrzykach rewiowych: Morskim Oku (1930–1931), Wesołym Oku (1931-32), Kameleonie (1932), ponownie Morskim Oku (1932–1933), Rexie (1933), Wielkiej Operetce (1933-34), Wielkiej Rewii (1934–1935), Hollywood (1935), Cyruliku Warszawskim (1936) i znowu w Wielkiej Rewii (1937). Sporadycznie występował w teatrach dramatycznych (m. in. w Reducie).
Zmobilizowany w sierpniu 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej jako porucznik 1 pułku artylerii najcięższej, z którym przeszedł przez granicę rumuńską. Wkrótce przedostał się do Francji, gdzie wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych, po jej klęsce ewakuowany został do Wielkiej Brytanii. Później został wysłany na Bliski Wschód i jako oficer II Korpusu wziął udział w kampanii włoskiej (był ranny w bitwie pod Monte Cassino). W 1946 roku został wraz z II Korpusem przewieziony do Wielkiej Brytanii.
W 1947 roku został zdemobilizowany i powrócił do kraju. Występował początkowo gościnnie w teatrze Małym (1947), potem w Klasycznym (1948-1949), a potem do śmierci był aktorem Teatru Polskiego. Bardzo szybko osiągnął pozycję gwiazdy pierwszej wielkości i jednego z najbardziej pożądanych amantów filmowych. Wielką zaletą Żabczyńskiego był jego miękki, dźwięczny głos i wyjątkowa muzykalność. Wylansował wiele szlagierów.


