TWÓRCY FILMOWI

Sawan Zbigniew

Sawan Zbigniew
IMIĘ I NAZWISKO:
Zbigniew Sawan
PRAWDZIWE IMIĘ I NAZWISKO:
Zbigniew Edmund Nowakowski
ZAWÓD:
aktor
MAŁŻONEK/MAŁŻONKA:
Maria Malicka (ślub 13 września 1929 roku – 1939 roku); Lidia Wysocka (ślub 1943roku – rozwód 1958 roku); Krystyna z Wróblewskich (ślub 1958 roku)
RODZICE:
Feliks Nowakowski, Janina z Molskich
DATA I MIEJSCE URODZIN:
14 kwietnia 1904 roku, Woskresienówka, gubernia kurska, Imperium Rosyjskie
DATA I MIEJSCE ŚMIERCI:
4 czerwca 1984 roku, Warszawa
MIEJSCE SPOCZYNKU:
Stare Powązki w Warszawie (kwatera C-VI-20)

Zbyszko Sawan uczył się w Kijowie, następnie kontynuował naukę w Warszawie, gdzie skończył szkołę średnią. 

W latach 1919–1920 walczył w szeregach I pułku szwoleżerów. Wziął udział w obronie Warszawy i kontrofensywie 1920 roku.

W 1923 roku wstąpił do Państwowej Szkoły Dramatycznej, którą kierował Aleksander Zelwerowicz. Ukończył ją w 1926 roku i od razu podjął pracę w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie. 

Jego debiut filmowy w Huraganie został przyjęty entuzjastycznie. W 1932 roku otrzymał tytuł Króla Ekranów Polskich czasopisma „Kino dla Wszystkich”. Był jednym z założycieli i udziałowców spółki Zaf-Lux-Film, która zrealizowała film Pod banderą miłości. 

W pierwszych latach okupacji niemieckiej (1940–1941) pracował jako kelner w warszawskiej Kawiarni Artystów Filmowych oraz jako kelner, aktor i reżyser w kawiarni artystów filmowych Na Antresoli. W ramach represji po udanym zamachu na Igo Syma w marcu 1941 roku został aresztowany i uwięziony na Pawiaku, a następnie w Auschwitz-Birkenau. Po uwolnieniu, o które wystarały się Maria Malicka (była partnerka Sawana) i Lidia Wysocka (obecna partnerka) pracował w jawnych teatrach warszawskich.

Po wyzwoleniu, w latach 1945–1948 grał w teatrach stołecznych, następnie organizował sceny i prowadził teatry w Szczecinie, Gliwicach, Białymstoku i Krakowie. W latach 1963–1970 należał do zespołu teatru Klasycznego w Warszawie.

Swój pseudonim artystyczny przyjął, jak sam twierdził, na cześć swojego przodka. Otóż książę tatarski Sawan przybył do Polski za czasów panowania króla Władysława Łokietka. Przyjął chrzest i został szlachcicem. Z czasem ożenił się z siostrzenicą Władysława Łokietka, Jewską. Natomiast rodzina matki Sawana miała pochodzić ze Szwecji i przybyć do Polski za czasów Jana Kazimierza. Za swoje zasługi uzyskali kasztelaństwo kaliskie. Dodatkowo Sawan, poprzez swoją prababkę, miał być spokrewniony z uczonym prof. Baudouinem de Courtenayem.

Był bratem aktorki Jagi Boryty.