FILM

Dziewczęta z Nowolipek

Dziewczęta z Nowolipek
ROK PRODUKCJI:
1937 rok
PREMIERA:
26 października 1937 roku
GATUNEK:
dramat
RODZAJ:
pełnometrażowy
REŻYSERIA:
Józef Lejtes
SCENARIUSZ:
Józef Lejtes, Stanisłw Urbanowicz
PIERWOWZÓR:
powieść Poli Gojawiczyńskiej „Dziewczęta z Nowolipek”
OPERATOR:
Stanisław Lipiński (plenery), Seweryn Steinwurzel
SCENOGRAFIA:
Stefan Norris, Jacek Rotmil
MUZYKA:
Marian Neuteich, Roman Palester
CHARAKTERYZACJA:
Jan Dobracki
ATELIER:
Falanga
WYTWÓRNIA:
Parlo-Film
KIEROWNICTWO PRODUKCJI:
Alfred Niemierski
KIEROWNIK ZDJĘĆ:
Wacław Sankowski
POMOC TECHNICZNA:
Rudolf Ratschka
DYSTRYBUCJA ZAGRANICZNA:
USA (Girls from Nowolipki)

Warszawa, przed I wojną światową. Bronka, Franka, Amelka i Kwiryna, przyjaciółki mieszkające w kamienicy przy Nowolipkach, wybierają się do szkoły. Bronka, córka stolarza Mossakowskiego, spełnia polecenie ojca i odbiera pieniądze od jednego z klientów. Dyrektor Różycki, właściciel pięknego mieszkania, jest pod wrażeniem urody dziewczyny. W drodze do domu przyjaciółki idą do Ogrodu Saskiego. Mężczyzna, który siedział obok nich na ławce, zostawia „przypadkiem” wizytówkę. Wynika z niej, że nazywa się Szubow i jest publicystą. Dziewczyny uważają, że Franka, która pisze wiersze i marzy o publikacji, powinna się do niego zgłosić.

Tymczasem w kamienicy zjawia się Mańka, córka dozorczyni Prymasiakowej. Przyjaciółki są zafascynowane elegancką kobietą, której udało się zostać artystką.

Wieczorem umiera Mossakowski. Mietek, brat Bronki, zostaje głową rodziny. Dyrektor Różycki pomaga mu znaleźć pracę. Często odwiedza Mossakowskich i nie ukrywa swojego zainteresowania Bronką. Matka przestrzega ją przed związkiem z mężczyzną z wyższej sfery. Mietka odwiedza Ignaś, kolega, który wrócił z Paryża, gdzie rzekomo studiował, a w rzeczywistości zajmował się „robotą polityczną”. Między nim i Bronką odżywa dawne uczucie.

Amelka, ku zadowoleniu swojej matki, która chce dobrze wydać ją za mąż, spotyka się często z panem Michałowskim.

Franka umawia się z Szubowem. Mężczyzna zapewnia, że widzi w niej talent i obiecuje publikację wierszy. Kiedy próbuje ją pocałować, dziewczyna ucieka.

Kwirynę adoruje Roman, kolega Mietka z zespołu muzycznego.

Pewnej niedzieli młodzi jadą na majówkę. Radośnie spędzają czas na łonie natury. Amelka i pan Michałowski, a także Ignaś i Bronka nie ukrywają swoich uczuć.

Po powrocie okazuje się, że rodzice Kwiryny, którzy prowadzili sklep, zostali zamordowani. Teraz ona będzie prowadzić rodzinny interes.

Franka idzie do mieszkania Szubowa. Mężczyzna przepowiada jej literacką karierę. Wkrótce ukazuje się w gazecie jeden z jej wierszy. Przyjaciółki cieszą się z sukcesu Franki, ona jednak płacze, bo wie, jaką musiała zapłacić za niego cenę.

Wybucha wojna. Ignaś wyrusza do Krakowa, by wstąpić do Legionów. Żegna się z Bronką, zapewnia o swej miłości, ale też uprzedza, że nie wybaczy zdrady. Amelka mówi Michałowskiemu, że jest w ciąży, chce wziąć ślub. Mężczyzna wykorzystuje to, że został powołany do wojska i oznajmia, że muszą się rozstać.

Rodzina Mossakowskich wyjeżdża do Rosji. Bronka zostaje w Warszawie, bo znalazła właśnie pracę. Kiedy Różycki zauważa ją wśród swoich pracowników, oferuje jej posadę osobistej sekretarki. Ona jednak prosi go, by zatrudnił Frankę, która jest w trudnej sytuacji.

Bronka tęskni za Ignasiem, nie dostaje od niego listów. Ulega wreszcie Różyckiemu i nawiązuje z nim romans. Tymczasem Franka ciężko choruje na tyfus. Po wyjściu ze szpitala idzie do profesora Zalewskiego, u którego kiedyś pracowała jej matka, by oddać mu książkę. Okazuje się, że profesor jest sam, bo żona z córką i gosposią wyjechały na jakiś czas. Franka przystaje na jego propozycję i zajmuje jeden pokój.

W kamienicy przy Nowolipkach zjawia się Ignaś. Od matki Amelki dowiaduje się, że  Mossakowscy wyjechali, a Bronka związała się z Różyckim. Po pewnym czasie Bronka widzi na ulicy wkraczające do miasta oddziały legionistów. Macha do Ignasia, ale on jej nie zauważa.

Franka kocha się w profesorze, on jednak, mimo chwili słabości, traktuje ją jak córkę. Na wieść o powrocie rodziny profesora Franka zażywa truciznę.

Amelka bierze ślub ze starym aptekarzem. Wkrótce także Kwiryna stanie na ślubnym kobiercu.

 

upamiętnienie

  • Dziewczęta z Nowolipek jest jednym z pierwszych 70 filmów, które jesienią 2025 roku trafiły na Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego.