Romin Seweryn

Seweryn Romin uczył się w szkołach średnich w Warszawie, Paryżu i Genewie. W tym ostatnim mieście studiował potem nauki społeczne. W latach I wojny światowej był żołnierzem I Brygady Legionów. Udzielał się też jako korespondent wojenny. Swoje przeżycia z tego okresu opisał w książce Z notatek legionisty, wydanej w roku 1916 w Krakowie.

W roku 1919 Seweryn Romin został kierownikiem Centralnego Urzędu Filmowego Wojska Polskiego.

Dwa lata później wyjechał do Berlina, gdzie najpierw pracował jako urzędnik, a potem jako jeden z dyrektorów Moest-Film, małej wytwórni filmowej. Do Polski wrócił w roku 1924. Zadebiutował wtedy jako reżyser.

Farsa Miodowe miesiące z przeszkodami według scenariusza Zofii Dromlewiczowej zebrała pozytywne opinie. Chwalił ją nawet surowy recenzent Karol Irzykowski – „Ten czy ci, co ten film robili, mają poczucie tego, co ma być w kinie, z wzorów zagranicznych korzystają dobrze i wciąż starają się dawać coś istotnie kinowego. Pod tym względem jest to film staranny, sumienny, nawet pomysłowy”.

W roku 1925 Seweryn Romin wyjechał do Paryża, gdzie miał zostać dyrektorem Banku Filmowego.

Przewrót majowy dokonany przez marszałka Józefa Piłsudskiego w roku 1926 zmobilizował go do powrotu do kraju. Pracował jako referent filmowy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, a od roku 1928 w Wydziale Prasowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. W tym czasie publikował też wiele artykułów w prasie filmowej m.in. w „Kinie dla Wszystkich” i „Kino-Teatrze”.

W roku 1927 Seweryn Romin opracował razem z Ryszardem Ordyńskim scenariusz do filmu patriotycznego Mogiła nieznanego żołnierza według powieści Andrzeja Struga. Ich praca została doceniona. „Dzięki bardzo zręcznie dostosowanemu scenarjuszowi, fabuła tego obrazu rozwija się z niesłabnącą prawie ani na chwilę ekspresją, co budzi poprostu zainteresowanie rozwojem stopniowym akcji. W ten sposób więc został przezwyciężony jeden z kardynalnych błędów naszego filmu – przezwyciężono nudę, a to już bardzo wiele” – pisał recenzent „Tygodnika Illustrowanego”.

Kolejną jego pracą był scenariusz Królewskich nocy napisany razem z Marią Jehanne Wielopolską. Film, którego akcja rozgrywała się współcześnie i w średniowieczu, miał być debiutem Ryszarda Biskego, znanego scenografa. Podjęto nawet przygotowania do realizacji, ale ostatecznie koszty produkcji okazały się zbyt wysokie.

W roku 1929 Seweryn Romin napisał razem z żoną Lili Nowińską scenariusz 9.25. Przygoda jednej nocy. Jego realizacji podjęli się Ryszard Biske i Adam Augustynowicz. Film, w którym po raz pierwszy w polskiej kinematografii wykorzystano motywy Dalekiego Wschodu, zebrał pozytywne opinie. Również Seweryn Romin nie krył zadowolenia – „Ogarnia mnie uczucie przyjemnego zdziwienia. Wszystko, co sobie wraz z panią Nowińską w scenariuszu wyimaginowaliśmy, jest dokładnie, powiedziałbym barwniej, przez reżysera odtwarzane. Teraz dopiero zdaję sobie sprawę, że scenarjusz filmu 9.25 był na polskie stosunki filmowe szczytem szaleństwem. Znalazł się jednak realizator równie zuchwały, jak nie wątpiący o niczem scenarzyści, znaleźli się reżyserzy pełni entuzjazmu i słowo przeistoczyło się w rzeczywistość” („Kino-Teatr”).

W tym samym czasie nabył razem z pisarzem Mieczysławem Rytardem prawa do sfilmowania powieści Kazimierza Przerwy-Tetmajera Legenda Tatr. Scenariusz filmu o Janosiku nie powstał jednak, gdyż doszło do konfliktu z wytwórnią Enha-Film, która również powoływała się na posiadanie praw do adaptacji tej powieści.

W latach 30. Seweryn Romin pisał książki dla dzieci m.in. Wyprawa na księżyc (1931) i Cudowne wakacje Janka Szewczyka (1934). Pracował w Wydziale Filmowym Polskiej Agencji Telegraficznej, a od 1937 roku w jej placówce w Paryżu. Wiosną pod pretekstem zakupu filmów radzieckich został wysłany do Moskwy. Tam go aresztowano i oskarżono o szpiegostwo. Po kilku miesiącach otrzymał wyrok śmierci. 1 listopada 1937 roku Seweryn Romin został rozstrzelany. Miał 48 lat.

Jego rehabilitacja nastąpiła 9 grudnia 1991 roku.

bibliografia

• nitrofilm.pl

1924 MIODOWE MIESIĄCE Z PRZESZKODAMI (reżyser)
1927 MOGIŁA NIEZNANEGO ŻOŁNIERZA (współscenarzysta)
1928 ŁÓDŹ – MANCHESTER POLSKI film krótkometrażowy (współpraca techniczna)
1929 9.25. PRZYGODA JEDNEJ NOCY (współscenarzysta)
1929 KRÓLEWSKIE NOCE film niezrealizowany (współscenarzysta)

Polska produkcja filmowa jest podobna do ruletki. Siedzą rozgorączkowani pseudo-reżyserzy przy stole i rzucają stawki na chybił trafił. „Czarne, czerwone..” Kręć się rączko, kręć! Tysiące metrów naświetlonych. Później zaś z tej bezprzedmiotowej i obrzydliwej dowolności zaczyna się montować niezbędne trzy tysiące metrów. Gdzie nie ma sceny, tam jest napis. I odwrotnie. Jeżeli ilość napisów wydaje się już naprawdę przesadna, z niechęcią wlepia się scenę. Abominacja…

O tych rzeczach trudno pisać spokojnie. Czy panowie producenci zdają sobie sprawę, jak reaguje Francuz, Anglik lub specjalnie już usposobiony dla Polski Niemiec, jeżeli wszedł przypadkiem do kinoteatru i asystuje na premjerze takiej Tajemnicy skrzynki pocztowej. Natychmiast dochodzi do wniosku, że w Polsce panuje zupełny prymitywizm pojęć, że tutaj są jakieś nierealne istoty poza kordonem mocnego, współczesnego życia stojące.
Zgoda, że nie produkujemy filmów dla jakiegoś zabłąkanego Francuza, Niemca lub Anglika.
Ale nie ma powodu, żeby publiczność polska inaczej odczuwała niezdarność filmu od widowni zagranicznej.
I oburzający jest ten pogląd, że przecież to jest „krajowa produkcja” i te „niedociągnięcia” nie mają znaczenia.
Istnieje jedyna rada na zmniejszenie najgorszej produkcji. Krytyka! Krytyka niemiłosierna, wbrew radom dobrotliwym i oportunistycznym Kina dla Wszystkich. Biczowanie i ośmieszanie nieudolnych filmów.
Łaźnia satyry aż do siódmego potu. Aby taki pan, który wziął się do filmu, na całe już życie drżał z przerażenia, że znowu prasa będzie o jego tworach mówić.

I właśnie rozkwit złej produkcji wymaga zorganizowania prasy. Kiedy krytyka jest szczera, biura i wytwórnie filmowe nazywają ją złośliwą. Ba! procesują się z krytykiem, grożą administracji pism, kneblują bezstronne i uczciwe głosy. A na rynku filmowym panoszy się ignorancja i analfabetyzm, nawet już w branży filmowej niedopuszczalny.

(Seweryn Romin, Na marginesie produkcji najgorszej, Kino-Teatr 1929 nr 12)