Malkiewicz Irena
Irena Malkiewicz
aktorka
Witold Domański (ślub 26 grudnia 1934 roku – rozstanie ok. 1937)
Władysław Alojzy Malkiewicz, Genowefa z domu Werakso
15 września 1911 roku, Moskwa
23 stycznia 2004 roku, Warszawa
Stare Powązki w Warszawie (kwatera 346-1-1)
Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy (1996)
Irena Malkiewicz urodziła się w Moskwie, ale maturę zdawała w Warszawie w Gimnazjum Anny Jakubowskiej. W roku 1935 razem z Ireną Kwiatkowską i Aleksandrem Bardinim ukończyła Państwowy Instytut Sztuki Teatralnej w Warszawie. Natychmiast po dyplomie zaangażowana została do teatrów miejskich wchodzących w skład Towarzystwa Krzewienia Kultury Teatralnej. Debiutowała w 1936 roku w Teatrze Polskim w Warszawie.
26 grudnia 1934 roku w kościele Najświętszego Zbawiciela w Warszawie Irena Malkiewicz została żoną adwokata Witolda Henryka Domańskiego, lecz ich małżeństwo okazało się nieudane. Już po niecałych trzech latach aktorka rozstała się z mężem, choć czasami używała podwójnego nazwiska Malkiewicz-Domańska w swojej pracy zawodowej. Z Jerzym Pichelskim, który był wówczas mężem Zofii Niwińskiej, zaczęła się spotykać od końca 1937 roku. Oboje zagrali wtedy w Teatrze Polskim parę kochanków w sztuce Zygmunta Nowakowskiego Gałązka rozmarynu.
Po wybuchu II wojny światowej Malkiewicz i Pichelski zaangażowali się w działalność konspiracyjną – Pichelski już w 1940 roku został zaprzysiężony jako żołnierz Związku Walki Zbrojnej „Palik”, a w sierpniu 1943 roku Malkiewicz została członkinią ugrupowania liniowego Armii Krajowej pod pseudonimem „Włada” i „Lira”. Informatorką polskiego podziemia była jednak już od pierwszych lat okupacji. Pracowała wraz z Pichelskim w kawiarni i kabarecie Na Antresoli, który mieścił się w tym samym budynku, co kino „nur für Deutsche” Helgoland. Jego kierownikiem był zaś Igo Sym. Obydwoje występowali także w teatrze jawnym Komedia, w którym mieściła się tajna siedziba AK.
W marcu 1941 roku została aresztowana przez niemieckie władze okupacyjne w związku ze sprawą zabójstwa Igo Syma. Na Pawiaku wraz z aktorkami Zofią Małynicz i Lidią Wysocką zorganizowała dla współwięźniarek mały kabaret piosenki. Należała do tego samego plutonu, co Pichelski, V rejonu VI zgrupowania AK Praga, ale ze względu na małe dziecko była „urlopowana” podczas powstania. Przebywała wraz z dzieckiem na ul. Berezyńskiej i udało jej się uniknąć obław urządzonych na Saskiej Kępie przez Niemców.
Po zakończeniu II wojny światowej Malkiewicz i Pichelski musieli stanąć przed komisją weryfikacyjną Związku Artystów Scen Polskich, która analizowała postawy polskich aktorów w czasie okupacji. 16 sierpnia 1945 roku sąd weryfikacyjny II instancji ZASP uznał Malkiewicz i Pichelskiego winnymi „nieprzemyślenia w granicach godności zagadnienia pracy w teatrach okupacyjnych pozostających na usługach propagandy niemieckiej”. Skazano ich na surową naganę i pół roku zawieszenia w prawach organizacyjnych, a także zadeklarowanie „kary pieniężnej na cele charytatywne Związku” w wysokości, jaką dyktuje im „własne sumienie”.
Krótko po wojnie pracowała w teatrach Lublina. W 1946 roku przeniosła się do Łodzi i występowała w teatrze Powszechnym i Syrena. Kontynuowała występy w Syrenie po jej przeniesieniu się do Warszawy w 1948 roku. Występowała również na deskach teatrów Nowego i Nowej Warszawy.
Choć Jerzemu Pichelskiemu urodziła 20 maja 1944 roku córkę Izabellę, to nigdy nie sformalizowali swojego związku. A przynajmniej nie ma na to żadnych dowodów. Po wojnie się rozstali. Irena Malkiewicz była przez pewien czas związana z Tadeuszem Kosudarskim, o jedenaście lat młodszym kolegą z teatru Nowego.
Izabella Pichelska została inspicjentką.
