Kult ciała

Czesław jest rzeźbiarzem. Zamierza wziąć udział w konkursie Współczesna Wenus. Rezygnuje ze swojej dotychczasowej modelki Liny. Chce znaleźć kobietę, która będzie mu pozować do nowego dzieła. Odwiedza go jego mecenas, baron Stumberg, bogaty bankier. Rozmawiają o zbliżającym się Salonie Zimowym Sztuki.
Czesław widzi w taksówce elegancką kobietę. Jej uroda idealnie pasuje do jego wizji współczesnej Wenus. Idzie za nią do domu. Zaskoczona kobieta zaprasza go na herbatę. Zgadza się zostać jego modelką. Spotykają się w jego pracowni. Oboje są sobą zauroczeni. Z każdym spotkaniem coraz bardziej zbliżają się do siebie.

Baron Stumberg martwi się o Hankę, swoją narzeczoną, która od jakiegoś czasu stała się skryta i tajemnicza. Odwiedza Czesława, ale ten, z uwagi na obecność ukochanej, nie otwiera mu drzwi. Spotykają się dopiero wieczorem na dancingu. Ku zdumieniu Czesława okazuje się, że jego ukochana jest… narzeczoną Stumberga.  

Zazdrosna Lina radzi baronowi, że jeśli chce poznać tajemnicę Hanki, powinien zobaczyć nowe dzieło Czesława. Baron odwiedza artystę, ale ten nie chce pokazać mu nieukończonej rzeźby. Stumberg odsłania ją sam, ale twarz kobiety nie jest jeszcze ukształtowana. Zaprasza Czesława na swoje zaręczyny z Hanką. Z listu od niej artysta dowiaduje się, że zdecydowała się na związek z baronem. Na przyjęciu zaręczynowym Stumberg wręcza narzeczonej drogocenną kolię. Czesław natomiast oddaje jej przy wszystkich bransoletkę, którą u niego zostawiła.

Następnego dnia Hanka nie zastaje Czesława w pracowni. Spotyka tam natomiast barona, który wybacza jej zdradę. Wyjeżdżają w długą podróż po Europie. Hanka nie może zapomnieć o Czesławie.
W tym czasie on topi smutki w alkoholu. Pogrąża się w rozpaczy, staje się włóczęgą.  
Na wystawie noworocznej Pro Arte publiczność podziwia nagrodzoną rzeźbę Współczesna Wenus. Wśród tłumu jest Czesław, ale rozpoznaje go tylko Franciszek, jego pomocnik. Zabiera go do domu, gdzie czeka na niego stęskniona Hanka.

Victor Varconi (Czesław, rzeźbiarz)
Agnes Petersen (Hanka)
Fritz Delius (baron Stumberg, bankier, narzeczony Hanki)
Eugeniusz Bodo (Franciszek, pomocnik Czesława)
Krystyna Ankwicz (Lina, modelka)
Paweł Owerłło (Zahorski, prezes Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych)

25-letni Michał Waszyński swój drugi film, Kult ciała, zrealizował z myślą o rynku europejskim. Ambitny projekt wymagał dużego kapitału, który zapewnił mu doświadczony producent Juliusz Zagrodzki i współpracy zagranicznych fachowców. Młody reżyser skompletował ekipę, w której oprócz Polaków, znaleźli się m.in. Stefan Szekely, węgierski scenarzysta i reżyser, operatorzy: Węgier Akos Farkas i Austriak Hans Theyer oraz rosyjscy scenografowie Borys Biliński i Paul Minine. Główne role zagrali znani w kinie europejskim: Dunka Agnes Petersen-Mozżuchinowa i Węgier Victor Varconi, który odnosił także duże sukcesy w filmach amerykańskich. Film niemal w całości został nakręcony za granicą. Zdjęcia w atelier powstały w Wiedniu, a plenery w Budapeszcie i Nicei.

Kult ciała jest adaptacją powieści młodopolskiego pisarza Mieczysława Srokowskiego. Utwór swego czasu wywołał skandal, został skonfiskowany, a autorowi wytyczono proces o obrazę moralności. Pisarz przedstawił bowiem swoich bohaterów jako kochanków, traktujących miłość wyłącznie jako cielesną rozkosz i perwersyjny erotyzm.
Scenarzyści Anatol Stern i Stefan Szekely, by uniknąć obyczajowych kontrowersji, erotyczne namiętności bohaterów zamienili w delikatną i nastrojową grę uczuć. Powstał kameralny melodramat, nastrojowa „rapsodia miłości” (pod takim tytułem film był rozpowszechniany za granicą).

Opinie o Kulcie ciała były zróżnicowane. Z jednej strony chwalono reżyserię Michała Waszyńskiego, który okazał się „mistrzem półtonów, które przemawiają do duszy i serca widza” (Kino dla Wszystkich). Podkreślano też „subtelną i szczerą grę” pary głównych bohaterów. Z drugiej jednak strony film oceniono jako „nudny sentymentalny melodramat”, w którym nawet sławni aktorzy nie wznieśli się „ponad poziom przeciętny” (Kurier Warszawski). Recenzenci odnieśli się też do zagadnienia koprodukcji. Jedni z uznaniem przyjęli tak dalece zaawansowaną „produkcję mieszaną”, która pozwoliła na nową jakość w polskim kinie i dystrybucję filmu w Europie. Inni ostro krytykowali „udział sowicie opłaconych zagranicznych gwiazd” i realizację filmu poza Polską, co dyskredytowało „rodzime zaplecze techniczne”.

Autorem rzeźby Agnes Petersen, wykorzystanej w filmie Kult ciała, był Stanisław Lewandowski, znany polski rzeźbiarz i medalier. W latach 1894-1932 mieszkał i pracował w Wiedniu. Później wrócił do Warszawy. Został konserwatorem Państwowych Zbiorów Sztuki na Zamku Królewskim.

Po II wojnie światowej film Kult ciała uznano za zaginiony. W 1997 roku, po ponad 50 latach, odnaleziono jego niekompletną kopię z francuskimi napisami w Królewskim Archiwum Filmowym w Brukseli.