Kamińska Ida
Ida Kamińska
Ida Kamińska 1v. Turkow 2v. Melman
aktorka, reżyser, dyrektor teatru
Id Kamińska
1. Zygmunt Turkow 2. Marian Melman
Izaak Abraham Kamiński, Ester Rachela Kamińska
4 września 1899 roku, Odessa
21 maja 1980 roku, Nowy Jork (Stany Zjednoczone)
Mount Hebron Cemetery w Nowym Jorku
1. Order Sztandaru Pracy I klasy (1959) 2. Order Sztandaru Pracy II klasy (22 lipca 1949) 3. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1951) 4. Medal 10-lecia Polski Ludowej (23 maja 1955) 5. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967)
Po raz pierwszy stanęła na deskach teatru Jardin d’Hiver w Warszawie, odtwarzając rolę Sionki w sztuce pt. Matka Dawida Pińskiego.
W 1916 ukończyła gimnazjum i zadebiutowała na scenie Teatru Żydowskiego w Warszawie, który założyli jej rodzice w 1913 w rotundzie na Dynasach przy ulicy Oboźnej 1–3. Przez dwa lata grała głównie w przedstawieniach operetkowych. Po śmierci ojca w 1918 wyjechała z matką na występy na Ukrainę, skąd powróciła w 1921. Od tego czasu grała w Teatrze Centralnym na Lesznie kierowanym przez Ester Rachel Kamińską oraz gościnnie w Trupie Wileńskiej.
W latach 1924–1928 prowadziła wraz ze swoim pierwszym mężem Zygmuntem Turkowem Warszawski Żydowski Teatr Artystyczny (jid. Warszawe Idiszer Kunstteater). Od 1926 wystawiał on sztuki w odnowionym Teatrze Żydowskim im. Abrahama Izaaka Kamińskiego przy ulicy Oboźnej 1/3. W latach 1931–1932 przebywała na występach w Belgii i Francji. W 1932 rozstała się z Turkowem.
Od 1933 kierowała własnym zespołem teatralnym, który od 1937 miał siedzibę w Teatrze Nowości przy ulicy Bielańskiej. W 1937 świętowała w Wilnie 20 lat pracy aktorskiej.
Po wybuchu II wojny światowej, 6 września 1939 jej mieszkanie i teatr zostały zbombardowane, a sama przez trzy tygodnie przebywała w schronie wraz z rodziną i grupką przyjaciół. Wkrótce z falą mieszkańców opuściła Warszawę i dotarła do Lwowa, gdzie władze komunistyczne powierzyły jej kierowanie Państwowym Teatrem Żydowskim. Po agresji III Rzeszy na Związek Radziecki, w czerwcu 1941 wyjechała do Równego, a następnie przez Charków i Baku do Frunze, stolicy Kirgistanu. Tam zorganizowała zespół i przez dwa lata wystawiała sztuki w miejscowej filharmonii. Występowała także w innych miastach Związku Radzieckiego. Wówczas urodziła syna Wiktora, którego ojcem był Marian Melman, jej drugi mąż. W latach 1944–1946 pracowała w moskiewskim radiu, występując w audycjach polskich i obcojęzycznych.
W 1947 Ida wróciła z rodziną do Polski i zamieszkała w Warszawie. W 1967 roku jako pierwsza polska aktorka została nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za rolę w czechosłowackim filmie Sklep przy głównej ulicy. W 1968 roku, ze względu na nasilenie nastrojów antysemickich, wyjechała z rodziną do Wiednia, skąd następnie udała się do Tel Awiwu, gdzie wystawiła kilka przedstawień. Przed końcem 1968 roku dotarła do Stanów Zjednoczonych i zamieszkała w Nowym Jorku. Zmarła w 1980 roku na atak serca.
Matka aktorki Ruth Turkow-Kamińskiej. Siostra aktorki Reginy Kamińskiej (1894–1913) i kompozytora Józefa Kamińskiego (1903–1972).