Hanusz Karol
Karol Hanusz
Karol Szczęsny Künstler
aktor teatralny, estradowy kabaretowy i filmowy, śpiewak (baryton)
Jan, Albina z Pachów
14 czerwca 1894 roku, Nowy Wiśnicz
w nocy z 14 na 15 grudnia 1965 roku, Warszawa
Stare Powązki w Warszawie (kw. 225-VI-15)
Choć urodził się w Nowym Wiśniczu, to dorastał w Krakowie. Jego matka Albina Pach, przed zamążpójściem, była służącą w jednym z mieszczańskich domów w Krakowie.
Po ukończeniu gimnazjum klasycznego w latach 1909–1911 uczył się w szkole dramatycznej w Krakowie, jednocześnie pobierał lekcje śpiewu.
W 1911 zaliczył debiut sceniczny występem w Teatrze Polskim w Sosnowcu. Początkowo grał na prowincji. Występował m.in. w Teatrze Zagłębia Dąbrowskiego, Częstochowie i Łodzi (1915, teatrzyk Bi-Ba-Bo). Dopiero w 1916, po przeniesieniu się do Warszawy, stał się aktorem kabaretowym i rewiowym. Występował w niemal wszystkich teatrach rewiowych w Warszawie, takich jak Miraż, Chochoł, Sfinks, Czarny Kot, Qui Pro Quo, Perskie Oko, Morskie Oko, Cyrulik Warszawski, Ateneum. Współpracował z Państwowym Przedsiębiorstwem Imprez Estradowych.
W latach 1922–1928 zagrał epizodyczne role w czterech niemych filmach; ostatnim z nich był Huragan (1928).
Od 1937 występował również we Francji. Zaliczano go do grona najwybitniejszych artystów kabaretowych. Był też jednym z pierwszych polskich gwiazdorów kabaretowych. W czasie II wojny światowej występował w jawnych teatrach rewiowych i śpiewał w kawiarniach.
W środowisku artystycznym Hanusz nie ukrywał swojej homoseksualności. Przyjaźnił się m.in. z Eugeniuszem Bodo i Hanką Ordonówną.
Po wojnie wrócił do występów estradowych. Pojawiał się na scenach wielu teatrów. Śpiewał piosenki, wygłaszał monologi i parodiował. W jego repertuarze znajdowały się m.in. utwory, takie jak: Fiołki (J. Padilla – J. Tuwim), Dymek z papierosa (R. Goublier – L. Konarski), Śnieg (Arezzo – Z. Bajkowska), Szumiały mi echa kawiarni (J. Boczkowski), Zuzanna, Czarna Mańka (wykonana po raz pierwszy właśnie przez Hanusza). Był popularnym odtwórcą piosenek warszawskich, ballad i parodii, tekstów Juliana Tuwima.
W 1964 obchodził jubileusz 55-lecia pracy artystycznej. Był członkiem ZASP i SPATiF.
Chętnie koloryzował swoją biografię, opowiadając m.in. o szlacheckich korzeniach swojej matki z rodu Korwin-Krukowskich czy herbie Wadwicz rodu Hanuszów.
Został zamordowany w nocy z 14 na 15 grudnia 1965 roku, a jego ciało został odnalezione 20 grudnia. Hanusz odebrał młodego mężczyznę ze stacji w Warszawie, mieli potajemne spotkanie, konieczne ze względu na utrzymujące się potępienie homoseksualizmu w Polsce. Wrócili do jego mieszkania i to właśnie tam chłopak brutalnie zamordował Hanusza.