Ordonówna Hanka
Hanka Ordonówna
Maria Anna Pietruszyńska
piosenkarka, autorka wierszy i tekstów piosenek, tancerka, aktorka
Michał Tyszkiewicz (ślub 26 marca 1931 roku)
Władysław Pietruszyński, Helena z d. Bieńkowskiej
4 sierpnia 1902 roku, Warszawa
8 września 1950 roku, Bejrut (Liban)
Stare Powązki w Warszawie (aleja zasłużonych, grób 88)
Hanka Ordonówna w latach 1923–1931 występowała w teatrze Qui Pro Quo.
Ordonka wyjeżdżała za granicę dla uzupełnienia studiów wokalnych oraz na koncerty, m.in. do Niemiec, Francji, Włoch. Po zamknięciu Qui Pro Quo nie wiązała się na stałe z żadnym teatrem. Dawała indywidualne koncerty piosenek, recitale. Występowała w wielu miastach polskich i zagranicznych, m in. w Wiedniu, Paryżu, Berlinie, Atenach, Bejrucie, Damaszku, Kairze, Rydze, w Stanach Zjednoczonych.
W czasie dyrekcji Juliusza Osterwy w Teatrze Miejskim im. Słowackiego w Krakowie występowała na scenie w rolach dramatycznych. W 1937 roku grała gościnnie w kabarecie Wintergarten w Berlinie. Zapadła wtedy na gruźlicę płuc. Do wybuchu wojny śpiewała w Warszawie, w latach 1940–1941 grała w Polskim Teatrze Dramatycznym w Wilnie.
Ordonówna w roku 1942 jako opiekunka dzieci polskich udała się z II Korpusem Polskim na Bliski Wschód. Dawała również wtedy koncerty dla żołnierzy.
W czasie wojny odnowiła się jej gruźlica płuc.
W wielu publikacjach pojawia się teoria, że Ordonka została aresztowana i osadzona na Pawiaku z powodu denuncjacji Igo Syma, z którym często występowała przed wojną. Nie jest to prawda. Niezaprzeczalnie Igo Sym był zdrajcą, który miał na sumieniu wiele zbrodni jako agent Trzeciej Rzeszy, ale akurat Hanki Ordonówny nie zadenuncjował. Anna Mieszkowska, dzięki wnikliwym przeszukiwaniom dokumentów, wspomnień i archiwaliów, opisała tę historię w swojej książce Hanka Ordonówna. Miłość jej wszystko wybaczy.
Kiedy Hanka siedziała na Pawiaku podejrzewała, że jej aresztowanie ma związek z plotkami o jej rzekomym żydowskim pochodzeniu. Ale w swoim dzienniku, pisanym już z perspektywy czasu, oskarżyła o swoje aresztowanie Tymoteusza Ortyma, twórcę przed wojną m.in. teatru dla dzieci. Natomiast sam Michał Tyszkiewicz, mąż Ordonki, w audycji RWE z kwietnia 1961 powiedział, że jego żonę gestapo aresztowało (1 listopada 1939 roku), ponieważ demonstracyjnie wyszła z pokazu niemieckiego filmu propagandowego.
Wersję, że to Igo Sym zadenuncjował Ordonkę, spopularyzował w swoich wspomnieniach Ludwik Lawiński, które ukazały się w niszowym wydawnictwie w Londynie. Niewielki nakład tej pozycji jednak nie przeszkodził w jej popularności i był doskonale znany w artystycznym środowisku teatralnym.
Do wszystkich grzechów Igo Syna dodano mu jeszcze ten jeden, który żyje swoim niezależnym od prawdy życiem do dnia dzisiejszego.
upamiętnienie
- w 2019 roku ukazała się biografia Ordonki Hanka Ordonówna. Miłość jej wszystko wybaczy autorstwa Anny Mieszkowskiej
artykuły powiązane
