TWÓRCY FILMOWI

Grossówna Helena

Grossówna Helena
IMIĘ I NAZWISKO:
Helena Grossówna
PRAWDZIWE IMIĘ I NAZWISKO:
Helena Gross
ZAWÓD:
aktorka, tancerka
MAŁŻONEK/MAŁŻONKA:
Jan Gierszal (14 sierpnia 1928 roku – do jego śmierci 26 lutego 1945 roku), Tadeusz Cieśliński (31 października 1949 roku – do jego śmierci 1 maja 1994 roku)
RODZICE:
Leonard Gross, Waleria z Winiarskich (primo voto Kruszczyńska)
DATA I MIEJSCE URODZIN:
25 listopada 1904 roku, Toruń
DATA I MIEJSCE ŚMIERCI:
w nocy z 29 na 30 czerwca 1994 roku, Radość pod Warszawą
MIEJSCE SPOCZYNKU:
cmentarz w Warszawie-Zerzeniu (Wawer) przy ul. Cylichowskiej
ADRES ZAMIESZKANIA:
Toruń, ul. Lipowa (Lindenstrasse) 71 (1904–1919) – obecnie ul. Kościuszki; Toruń, ul. Wodna 30/2 (1919–1928) – obecnie ul. Polskiego Czerwonego Krzyża; Francja, Rueil-Seraincourt pod Paryżem (1928–1930); Warszawa, ul. Widok 22 (1937–1939); Międzylesie pod Warszawą, ul. Batorego 2a (1939) – obecnie osiedle w warszawskiej dzielnicy Wawer
ODZNACZENIA:
Krzyż Zasługi z Mieczami (luty 1943); Krzyż Wyzwolenia (1 października 1944); Medal za Warszawę (30 lipca 1964 roku); Krzyż Partyzancki (14 czerwca 1965 roku); Warszawski Krzyż Powstańczy (27 stycznia 1982 roku); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (29 września 1982 roku)

Helena Grossówna ukończyła szkołę średnią i szkołę baletową w Toruniu.

W roku 1928 wyjechała do Paryża, gdzie była uczennicą kursów baletowych M. Krzesińskiej i B. Niżyńskiego. Wzięła też udział w tournée baletowym po Francji i Włoszech.

W roku 1930 powróciła do kraju i ponownie występowała w Toruniu, a następnie w Bydgoszczy i Poznaniu. Sukces w operetce Yacht miłości na deskach poznańskiego teatru Nowego przyniósł jej angaż do Warszawy i otworzył drogę do kariery filmowej.

Grała też od roku 1935 w teatrzykach stołecznych Cyruliku Warszawskim, Wielkiej Rewii, Małym Qui pro Quo oraz w teatrze Letnim.

Podczas okupacji pracowała jako kelnerka, ale sporadycznie pojawiała się w jawnych teatrach. Wzięła udział w powstaniu warszawskim, po czym została wywieziona do obozu w Gross-Lubars, a stamtąd do obozu w Oberlangen.

Do kraju powróciła w roku 1946 i rozpoczęła pracę w teatrze, najpierw w Krakowie, a następnie w Warszawie. Od roku 1948 do emerytury (1962) występowała w teatrze Syrena.

 

Upamiętnienie

  • Gdy królowały gwiazdy (1975) film dokumentalny
  • Królowa tańca (2023) film dokumentalny
  • skrzyżowanie ulic Łokietka, Kościuszki i Chrobrego w Toruniu nosi nazwę Rondo Heleny Grossówny od 2006 roku
  • Rada Miasta Torunia ustanowiła rok 2026 Rokiem Heleny Grossówny
  • w 2025 roku ukazała się biografia aktorki Helena Grossówna. Optymistka być autorstwa Marka Telera

Artykuły powiązane