Modzelewska Maria
Maria Modzelewska
aktorka
Stefan Norblin (25.11.1926 – rozwód), Marian Hemar (1936–1956), Aleksander Lipiński
Stanisław Modzelewski, Józefa z Bednarskich
15 kwietnia 1903 roku, Sosnowiec
25 września 1997 roku, Skolimów
Stare Powązki w Warszawie (kwatera 192-2-24)
Maria Modzelewska urodziła się 15 kwietnia 1903 roku w Sosnowcu. Pochodziła z aktorskiej rodziny.
Na początku kariery związana była z Krakowem. Pierwsze kroki stawiała w Teatrze Bagatela i od razu została zauważona, bo miała „aktorską żywiołowość we krwi”. W roku 1921 przeniosła się do Teatru im. Juliusza Słowackiego. Młodą aktorką zachwycił się Jan Lechoń, który polecił ją Arnoldowi Szyfmanowi, dyrektorowi Teatru Polskiego w Warszawie. Maria Modzelewska dołączyła do jego zespołu w roku 1925. Największe sukcesy na tej scenie odniosła w przedstawieniach Leona Schillera, grając główne role w Dziejach grzechu wg Stefana Żeromskiego (1926) i Operze za trzy grosze Bertolta Brechta (1929). Wielką popularnością cieszyła się też komedia muzyczna Jim i Jill w reżyserii Aleksandra Węgierki, grana w roku 1932 ponad sto razy, w której wystąpiła w duecie z Eugeniuszem Bodo.
W wieku niespełna 30 lat Maria Modzelewska miała już w swoim dorobku wiele znakomitych ról dramatycznych i komediowych, a także piosenek, które pisał dla niej Marian Hemar, wkrótce jej mąż.
Do spółki z nim i Stefanem Jaraczem założyła w roku 1933 Teatr Nowa Komedia. Mimo sukcesów przedstawień Firma Mariana Hemara i Rodzina Antoniego Słonimskiego, teatr przetrwał tylko dwa sezony. Aktorka z powodzeniem występowała później na innych warszawskich scenach m.in. w Teatrze Narodowym.
W filmie Maria Modzelewska pojawiła się w połowie lat 20-tych. Już w pierwszej, niewielkiej roli w Iwonce (1925), ekranowym przeboju, została zauważona. „Jej debiut jest niezmiernie obiecujący” – pisał recenzent Kuriera Polskiego. Na główną rolę nie musiała długo czekać. Zagrała ją w dramacie O czym się nie myśli (1926), nieudanym, ale poruszającym ważny społecznie temat chorób wenerycznych. Ze swojej roli mogła być jednak zadowolona, skoro zauważono jej „nieprzeciętną fotogeniczność i grę pełną mocy i ekspresji”. Potwierdziła to w Ziemi obiecanej (1927), ekranizacji powieści Władysława Reymonta. Doskonale wczuła się w dramat Zośki, robotnicy pracującej przy zwojach bawełny, molestowanej przez jednego z dyrektorów fabryki.
Kolejna rola w Przedwiośniu (1928), ekranizacji powieści Stefana Żeromskiego, też była sukcesem. Jej Karolina, zakochana w Cezarym Baryce, wyróżniała się subtelnością i kobiecością. „Okazała się wielką, doskonałą, urodzoną aktorką filmową. Co za wdzięk! co za naturalność gry! co za powiewność! co za szczerość!” – zachwycał się recenzent Kino-Teatru.
Świetnie rozwijająca się kariera filmowa Marii Modzelewskiej nie miała jednak kontynuacji w kinie dźwiękowym. Aktorka skupiła się na teatrze, który zawsze stawiała na pierwszym miejscu. W filmie pojawiła się jeszcze w roku 1934. Za namową Mieczysława Krawicza zagrała jedną z głównych ról w Ślubach ułańskich, sentymentalnej opowieści o manewrach pułku ułanów, w czasie których rozgrywają się też „manewry miłosne” z udziałem uroczych mieszkanek okolicznego dworu. W tym filmie zaśpiewała też swój znany przebój Awans dla panny Mariana Hemara.
W roku 1938 wystąpiła w jeszcze jednej filmowej, choć nietypowej roli. „Zagrała głosem” królewnę Śnieżkę i zaśpiewała cztery piosenki w polskiej wersji językowej filmu animowanego Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków (reż. Walt Disney USA, 1937).
Na początku września 1939 roku Maria Modzelewska opuściła Polskę i przez Rumunię, Francję i Anglię dotarła do USA. Początkowo pracowała na kurzej fermie. Potem dzięki pomocy Jana Lechonia, z którym się przyjaźniła, została maszynistką w redakcji dziennika Tydzień Polski, a następnie urzędniczką w rozgłośni Głos Ameryki. Jednocześnie organizowała polonijne przedstawienia i koncerty. W połowie lat 50-tych występowała w Teatrze Polskim ZASP w Londynie. Pisała też opowiadania i wiersze, które publikowała w prasie emigracyjnej. Kilkakrotnie odwiedzała Polskę. Wróciła do niej na stałe w roku 1995, mając 92 lata. Zamieszkała w Domu Aktora w Skolimowie.
Zmarła 25 września 1997 roku.
źródło: nitrofilm.pl