Pośpiełowski Leszek
Leszek Pośpiełowski
Oleg Pośpiełowski
aktor
Włodzimierz Konstantinowicz Pośpiełowski, Walentyna Nikołajewna
1911 rok, Woroneż (Rosja)
25 września 1940 roku, Warszawa
nieznane
Warszawa, ul. Chmielna 50 (1940)
Oleg Pośpiełowski urodził się jako drugi syn lekarza ginekologa Włodzimierza Konstantinowicza Pośpiełowskiego i Walentyny Nikołajewny. Oleg wychowywany był w religii prawosławnej, a jego pierwszym językiem był rosyjski. W czasie I wojny światowej ojciec Olega służył jako lekarz w carskiej armii, a następnie po wybuchu wojny domowej w Rosji niósł pomoc żołnierzom Białej Armii. Po zakończeniu działań zbrojnych rodzina Pośpiełowskich przeniosła się do Równego, które od 1919 roku znajdowało się w granicach niepodległej Polski. Pośpiełowscy otrzymali polskie obywatelstwo. W 1922 roku matka Olega popełniła samobójstwo.
Na początku lat 20. Oleg zaczął uczęszczać do Rosyjskiego Gimnazjum w Równem. Był pilnym uczniem. Prawdopodobnie rozpoczął studia prawnicze w prywatnej Szkole Nauk Politycznych w Warszawie ponieważ w jednym z wywiadów wspominał o studiach prawniczych, a nie ma go w spisie studentów Uniwersytetu Warszawskiego.
Dzięki znajomości z Ireną Dalmą został statystą w filmie Uroda życia. Praca w filmie spodobała mu się i postanowił zostać aktorem. Jesienią 1930 roku Oleg został uczniem dwóch prestiżowych warszawskich szkół: Państwowego Konserwatorium Muzycznego i Państwowej Szkoły Dramatycznej (ukończył ją w 1932 roku). Po zakończeniu nauki został zaangażowany przez Mieczysława Szpakiewicza do Teatru na Pohulance w Wilnie. Wtedy też zaczął posługiwać się polskim imieniem Leszek lub, rzadziej, Lech.
W 1933 roku Pośpiełowski przeniósł się do Warszawy, gdzie zasilił szeregi teatrów Towarzystwa Krzewienia Kultury Teatralnej (obejmowało na początku Teatr Polski i Mały, potem też Teatr Narodowy, Nowy i Letni, Powszechny).
W latach 1935–1936 grał w Teatrze Miejskim we Lwowie. We wrześniu 1936 roku Leszek powrócił do Warszawy, aby dołączyć do zespołu teatru Ateneum pod dyrekcją wybitnego aktora Stefana Jaracza. To tutaj zagrał swoje najważniejsze role.
Leszek Pośpiełowski słynął z poczucia humoru, robieniu dowcipów koleżankom i kolegom, a także z suto zakrapianych alkoholem imprez. Zdarzało mu się, szczególnie, gdy pojawił się w ekipie teatru Ateneum, występować pod wpływem alkoholu. Praca na planie w teatrze czy w filmie była dobrą zabawą, a nie ciężką pracą.
Miał opinię playboya. Lubił dzieci, a miał z nimi częsty kontakt, gdy odwiedzał rodzinę w posiadłości w Raśnikach, gdzie miał okazję bawić się z młodszym, przyrodnim rodzeństwem.
Wojna zastała go w Łodzi, gdzie wraz z Tolą Mankiewiczówną, przygotowywał się do premiery sztuki Król włóczęgów Rudolfa Frimla. Szykował się również do roli w filmie Dewajtis.
Po zakończeniu kampanii wrześniowej wrócił z Łodzi do Warszawy, gdzie próbowała się też przedostać pozostała część jego rodziny. W lipcu 1940 roku przyjął propozycję Romana Niewiarowicza i dołączył do obsady teatru jawnego Komedia. Reżyser Niewiarowicz działał jednocześnie w Związku Walki Zbrojnej pod pseudonimem „Łada”, a na terenie Komedii funkcjonowała tajna komórka wywiadowcza, nie wiadomo jednak, czy Pośpiełowski był wtajemniczony w jej działania. 24 sierpnia 1940 roku miała premiera sztuki Szpieg Henry’ego Kistemaeckersa, którego tytuł ze względu na okupacyjną cenzurę zmieniono na Obowiązek. Niedługo po niej Leszek Pośpiełowski nagle zniknął z teatru i przez niemal miesiąc nie było wiadomo, co się z nim dzieje.
26 września 1940 roku na łamach gadzinowego „Nowego Kuriera Warszawskiego” w dziale Wczoraj w Warszawie ukazała się następująca informacja: „W mieszkaniu przy ul. Chmielnej 50 zmarł 29-letni Oleg Leszek Pośpiełowski, Rosjanin, członek Z.A.S.P. Śmierć nastąpiła po kilkudniowej chorobie”. Rozgorzały domysły i spekulacje.
Rodzina Pośpiełowskiego otrzymała list, w którym nadawca opisuje dramatyczną i bohaterską postawę Leszka podczas wydarzeń na warszawskiej ulicy. Okazało się, że stanął w obronie maltretowanego Żyda. Był świadkiem, jak hitlerowiec bił ortodoksyjnego Żyda, więc podszedł do nich i spoliczkował Niemca. Został zatrzymany, przetrzymywany i prawdopodobnie torturowany. Po kilku dniach, 25 września 1940 roku, z obawy o ponowne aresztowanie, popełnił samobójstwo przez powieszenie się. Miał 29 lat. Nie udało się dotychczas ustalić jego miejsca pochówku.
