Negri Pola
Pola Negri
Apolonia Chałupiec
aktorka
hr. Eugeniusz Dąmbski (ślub w 1919 roku – rozwód w 1922 roku); książę Serge Mdivani (ślub w 1927 roku – rozwód w 1931 roku)
Jerzy Chałupiec (Juraj Chalupec), Eleonora z Kiełczewskich
3 stycznia 1897 roku, Lipno
1 sierpnia 1987 roku, San Antonio, Teksas (USA)
Calvary Cemetery w East Los Angeles
Pola Negri urodziła się w Lipnie, przynajmniej tak wskazuje jej metryka urodzenia, ale ona czasami podawała majątek Janowo pod Lipnem za miejsce swojego urodzenia. Jest to jednak mało prawdopodobne.
Wiemy na pewno, że kiedy Pola Negri miała kilka lat, wraz z matką przeprowadziły się do Warszawy. Jeszcze jako dziewczynka dostała się do szkoły baletowej przy Operze Warszawskiej. Zadebiutowała w zbiorowej scenie w Jeziorze łabędzi, a następnie jako solistka w roli lalki w balecie Copppelia. Z powodów zdrowotnych musiała rozstać się z baletem, została za to przyjęta do Szkoły Aplikacyjnej przy Warszawskich Teatrach Rządowych. W tym okresie przyjęła pseudonim Pola Negri (od nazwiska ulubionej poetki, Włoszki Ady Negri).
Dzięki ogromnej pracowitości (trzyletni kurs ukończyła w ciągu roku) szybko osiągnęła bardzo dobre efekty. Równocześnie pobierała lekcje gry aktorskiej u Teodora Rolanda i Honoraty Leszczyńskiej. Zaraz po ukończeniu studiów aktorskich została zaangażowana do teatru Małego, gdzie zadebiutowała rolą Anieli w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry. Niedługo potem została zaangażowana przez cieszący się wielką renomą teatr Rozmaitości. Grała główne role w przedstawieniach (m.in. w Dzikiej kaczce). W 1914 roku podpisała długoterminowy kontrakt z Aleksandrem Hertzem, dyrektorem wytwórni filmowej Sfinks. Jej role teatralne, a potem także filmowe przyciągnęły uwagę reżyserów i producentów niemieckich. Pola Negri wystąpiła w ośmiu polskich filmach, po czym w 1917 zerwała kontrakt ze Sfinksem i wyjechała do Niemiec. Występowała w Deutsches Theater w Berlinie, m.in. w pantomimie Sumurun, w której niedawno święciła triumfy w Warszawie. Grała także w filmach wytwórni Saturn-Film i UFA, m.in. Madame Dubarry, Carmen, czy Dzika kotka. Szybko zrobiła karierę i stała się europejską gwiazdą. W okresie niemieckim, czyli w latach 1917–1923 zagrała w 20 filmach.
W 1923 roku ruszyła na podbój Hollywood. Została zaangażowana przez wytwórnię Paramount-Pictures. Zdobyła światową sławę, stała się symbolem seksu (była pierwszą kobietą, która publicznie pokazała się z pomalowanymi na czerwono paznokciami u stóp), głośne były jej romanse z Rudolfem Valentino i Charliem Chaplinem. W tym okresie jej sekretarzem był polski aktor i autor tekstów Leopold Brodziński.
Pod koniec lat dwudziestych jej popularność zaczęła spadać. W 1929 roku wyjechała do Anglii, gdzie zagrała w filmie Ulica potępionych dusz (The Way of Lost Souls). Był to jej ostatni film niemy. Nadeszła epoka kina dźwiękowego.
W 1932 zagrała w filmie Na rozkaz kobiety (A Woman Commands) i po raz pierwszy zaśpiewała. Jej lekko chrapliwy, matowy alt u jednych wzbudził podziw, u innych krytykę. Dwa lata później Pola Negri zagrała w jednym filmie francuskim, po czym wróciła do Niemiec.
W drugiej połowie lat trzydziestych zagrała tu główne role w kilku głośnych filmach. Najbardziej znane to Mazurka, Moskwa-Szanghaj (Der Weg nach Shanghai) i Tango Notturno, w którym zaśpiewała znany do dziś tytułowy przebój.
Po wybuchu wojny wróciła do Stanów Zjednoczonych i zamieszkała w Hollywood. Był to praktycznie koniec jej kariery. W 1943 roku zagrała epizodyczną rolę w filmie Hi Diddle, Diddle, a w 1964 w filmie Księżycowe prządki (The Moon Spinners). Po wojnie popadła w zapomnienie, ale dzięki swojej firmie maklerskiej żyła w dostatku.
Jako gwiazda światowej sławy Pola Negri na każdym kroku podkreślała swoje pochodzenie. Dbała by w jej filmach pojawiały się jakieś akcenty polskie, przy podpisywaniu kontraktów na swe pierwsze filmy dźwiękowe często zabiegała o to, żeby na ekranie powiedzieć choć kilka zdań po polsku, lub zaśpiewać jakąś polską piosenkę. I tak w Mani bohaterka nosiła nazwisko Walkowska, w filmie Mazurka Pola Negri wystąpiła w polskim stroju ludowym, a w jednej z piosenek „przemyciła” imię Jasieńko, w filmie Hi Diddle Diddle wygrażała ukochanemu po polsku.
Jej dom był zawsze otwarty dla polskich artystów, bardzo chętnie gościła w nim rodaków i starała się utrzymywać kontakty z większością Polaków zamieszkałych lub goszczących w Hollywood. Pola Negri chętnie obejmowała swym patronatem plebiscyty i konkursy organizowane przez polską prasę filmową i deklarowała opiekę artystyczną ich laureatom. Pomagała lansować młodych artystów, dzięki jej wsparciu wypłynęli m.in. Dolores del Rio czy Witold Conti, którego jeszcze jako studenta przez dłuższy czas gościła w swej francuskiej posiadłości.
W latach trzydziestych Pola Negri nagrała także szereg płyt gramofonowych. W 1931 roku dla koncernu His Master’s Voice nagrała kilka romansów rosyjskich z towarzyszeniem chóru cygańskiego. Dwa lata później dla firmy Ultraphon nagrała dwie piosenki w języku francuskim (m.in. słynny Paradis z filmu Na rozkaz kobiety). W drugiej połowie lat trzydziestych nagrała kilka płyt dla firmy Odeon, były to piosenki z jej niemieckich filmów: Mazurka, Moskwa-Szanghaj, Tango Notturno i Decydująca noc (Die Nach der Entscheidung). Piosenki z filmu Mazurka nagrała także w języku angielskim.
bibliografia
- nitrofilm.pl
