Wasiel Aleksander

Także Aleksy Janikow­ski, Wasiel-Janikowski, Zawisza

W 1922 ukończył warszawskie gimnazjum Rontalera. Jako uczeń kształcił głos w Konserwa­torium Warszawskim i w Wyższej Szkole Muzycznej im. Cho­pina, a także później, prywatnie u A. Różańskiego i Wacława Brzezińskiego. Od 1922 był uczniem Instytutu Reduty. W sezonie 1923/24 należał do zespołu Reduty i grał tam drobne role, np. Staszka Szelę i Walka (Turoń), Drużbę II (Pomsta). W sezonie 1924/25 wy­stępował w Teatrze im. Bogusławskiego w Warszawie, często w przedstawieniach muzycznych reżyserowanych przez Leona Schillera, np. jako: Staszek (Skalmierzanki), Dzielny żołnierz (Bandurka), Tenor (Żołnierz kró­lowej Madagaskaru) oraz Wakulińczuk (Kniaź Patiomkin). W sezonie 1925/26 był w zespole Teatru Pol­skiego, grał często, ale nadal role drugoplanowe. Następnie związał się z Polskim Radiem; śpiewał wiele czoło­wych partii tenorowych w tzw. radio-operetkach, przygotowywanych przez jego późniejszą żonę Michalinę Makowiecką; przyniosło mu to pewną popularność. W 1931 dla wytwórni Columbia nagrał płytę z niemieckimi piosenkami z polskimi tekstami Makowieckiej. 

Sporadycznie brał udział w muz. przedstawieniach na różnych scenach warsz.: w Teatrze Wielkim (w operze Parsifal, 1927 i w operetce Miłość cygańska, 1938), Banda (1931), Nowe Ateneum (Rewolucja w Pikutkowie, 1933), Letnim (Parys w Pięknej He­lenie, 1935).

Podczas II wojny świat. śpiewał w warsz. kawiarniach; w lipcu 1944 występował w jawnym teatrze Nowy Miraż. W 1945 wyjechał na Wy­brzeże, założył wraz z żoną w Kartuzach krótko­trwały Teatrze Ziemi Kaszubskiej. Występował w radiu i na estradach. W 1. pięćdziesiątych był kier. kina w Kartuzach. Od 1958 występował w Teatrze Muzycz­nym w Gdyni; od lutego 1960 do maja 1961 był kierownikim artystycznym tej sceny; 9 II 1969 przeszedł na eme­ryturę. W teatrze tym 29 XI 1964 obchodził jubi­leusz czterdziestolecia pracy artystycznej, wystąpił w roli Obolskiego (Fajerwerk). Miał „szarmancką aparycję i piękny głos”. W Gdyni grał z powodzeniem wiele ważnych ról takich, jak: Feri (Księżniczka czardasza), Tscholl (Domek trzech dziewcząt), Celestyn (Nitouche), Giulio (Czarujący Giulio), Pickering (My Fair Lady). Kierując teatrem wystawiał najczęściej tradycyjny repertuar operet­kowy w równie tradycyjnym stylu.

Za: Encyklopedia Teatru Polskiego. Bibl.: Almanach 1978/79; Jankowski, Misiorny; Lorentowicz: T. Polski; Sempoliński: Wielcy artyści (il.); Simon: Spis przedstawień Reduty; Szczublewski: Artyści i urzęd­nicy; Wilski: Szkolnictwo; Dz. Bałt. 1964 nr 282 (cyt. i il.); Kur. Warsz. 1927 nr 85, 1933 nr 151, 1935 nr 12, 1938 nr 302; Pam. Teatr. 1963 z. 1-4 s. 195; Scena Pol. 1923 z. 7-12; Afisze, programy, wycinki prasowe, IS PAN. Źródło: Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994

1934 CÓRKA GENERAŁA PANKRATOWA