Rentgen Marian
Marian Rentgen
Marian Antoni Güntner
pieśniarz, aktor kabaretowy i filmowy, porucznik farmaceuta Wojska Polskiego, magister farmacji
Jerzy, Józefa z Scherów
23 czerwca 1888 roku, Bochnia
kwiecień 1940 roku, Charków
zbiorowa mogiła w Piatichatkach (obwód dniepropetrowski), Ukraina
1. Krzyż Walecznych trzykrotnie 2. Medal Niepodległości – 27 czerwca 1938 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” 3. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 4. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
ul. Poznańska 3, Warszawa
Marian Rentgen urodził się 23 czerwca 1888 roku w Bochni. Ukończył studia farmaceutyczne na uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Jeszcze podczas studiów uczył się aktorstwa i śpiewu. Zadebiutował jako kuplecista w 1912 roku w Ulu – pierwszym lwowskim kabarecie działającym przy modnym lokalu Alberta Szkowrona.
Po wybuchu I wojny światowej służył w armii austro-węgierskiej, potem był członkiem Drużyny Strzeleckiej. W 1918 roku wstąpił w szeregi Wojska Polskiego, służył w 13 pułku piechoty i 2 pułku strzelców podhalańskich. 1 czerwca 1919 awansował do rangi porucznika ze starszeństwem. W roku 1920 walczył w wojnie polsko-sowieckiej w 1, następnie w 5 pułku piechoty Legionów (przez pewien czas był dowódcą 3 kompanii I batalionu). W późniejszych latach był odznaczony Krzyżem Walecznych, medalem 1918-1921 oraz medalem 10-lecia.
Po odzyskaniu niepodległości przeprowadził się do Warszawy i w 1919 roku śpiewał w teatrzyku Miraż. Po zakończeniu działań wojennych występował w teatrze rewiowym Stańczyk (1922-24) oraz w Teatrze Niewiarowskiej, wreszcie w 1924 został zaangażowany do najpopularniejszego teatru w Warszawie: Qui pro Quo. Marian Rentgen z zamiłowania był kolekcjonerem piosenek ludowych. Wiele z nich śpiewał na scenie akompaniując sobie na gitarze i to właśnie one przyniosły mu sławę i ugruntowały jego pozycję. Potem także samodzielnie pisał piosenki w tym stylu. Był jednym z ulubieńców publiczności, nazywano go „bardem Warszawy”. Równocześnie pracował jako farmaceuta w jednej z warszawskich aptek.
W roku 1925 w Qui pro Quo miał miejsce głośny rozłam zespołu. Grupa najpopularniejszych artystów, m.in. Marian Rentgen, odeszła i założyła konkurencyjny teatr rewiowy: Perskie Oko. Rentgen występował w nim aż do jego zamknięcia, tj. do 1927 roku, po czym wrócił do Qui pro Quo. W latach trzydziestych występował w kabaretach i teatrach: Wesoły Wieczór, Wesołe Oko, Polonia, Hollywood. Wiosną 1935 roku brał udział w niezwykłym widowisku cyrkowym – operetce „Gwiazda areny” wystawionej w warszawskim Cyrku Braci Staniewskich. W latach 1935-39 występował w prowadzonym przez Fryderyka Jarosego kabarecie Cyrulik Warszawski, gdzie niejednokrotnie występował w duecie gitarowo-wokalnym z Zosią Terné. W grudniu 1937 roku w Filharmonii Warszawskiej odbył się koncert z okazji jego 25-lecia pracy scenicznej. Latem 1939 został zaangażowany przez Jarosyego do kabaretu Figaro. Niestety, premiera zaplanowana na 2 września już się nie odbyła.
Jako popularny piosenkarz Marian Rentgen nagrywał także płyty. Pierwszych nagrań dokonał dla wytwórni Odeon wiosną 1925 roku, w okresie swych największych sukcesów w Qui pro Quo. Już na początku 1926 roku dobyły się kolejne sesje nagraniowe dla wytwórni Syrena-Record i Venus. Uwiecznił szereg pieśni ludowych, podmiejskich ballad podwórzowych oraz piosenek kabaretowych. Ostatnich nagrań dokonał wiosną 1930 roku – były to trzy piosenki z teatru Wesoły Wieczór, nagrane już nie przy własnym akompaniamencie na gitarze, lecz z orkiestrą taneczną.
Marian Rentgen kilka razy wystąpił także w filmie. Zadebiutował w roku 1927 w epizodycznej roli w filmie Leona Trystana Kochanka Szamoty. Kilka razy pojawił się także w kronikach filmowych.
Pod koniec sierpnia 1939 roku jako oficer (był porucznikiem rezerwy) został zmobilizowany, oddelegowany do służby zdrowia i przydzielony do 1 Szpitala Okręgowego. Brał udział w kampanii wrześniowej. Po ewakuacji szpitala, dostał się do niewoli sowieckiej i był więziony w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 roku został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w bezimiennej, zbiorowej mogile w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 roku mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 673.
źródło: nitrofilm.pl