Vogelfänger Henryk
Henryk Vogelfänger
aktor, doktor nauk prawnych, adwokat, nauczyciel
Wanda z domu Bereza
Samuel Vogelfänger, Berta
4 października 1904 roku, Lwów (dziś Ukraina)
6 października 1990 roku, Warszawa
Chiswick New Cemetery w Londynie
Lwów, ul. Krupiarska 6
Srebrny Krzyż Zasługi (1939); Złota odznaka honorowa Koła Lwowian w Londynie (1970); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (3 maja 1985, za całokształt wieloletniej pracy artystycznej w zespole „Lwowska Fala”)
Henryk Vogelfänger wywodził się ze lwowskiej dzielnicy Łyczaków. Urodził się w spolonizowanej rodzinie żydowskiej jeszcze w czasach, gdy Lwów należał do Cesarstwa Austro-Węgier.
Kształcił się w VI Państwowym Gimnazjum im. Stanisława Staszica we Lwowie, gdzie w 1921 roku ukończył VI klasę. Studiował prawo na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie otrzymał stopień doktora praw. Zdał egzamin adwokacki i w 1935 roku otworzył we Lwowie własną kancelarię adwokacką, która mieściła się przy ul. Obertyńskiej 4/6. Pełnił funkcję syndyka Miejskich Zakładów Gazowych miasta Lwowa.
W 1933 roku wraz z Kazimierzem Wajdą stworzył duet lwowskich batiarów Szczepko i Tońko. Duet ten powstał na potrzeby słuchowiska radiowego Na Wesołej Lwowskiej Fali, w którym występował w skeczach Wiktora Budzyńskiego, a następnie własnych. Pseudonimy obu zostały zaczerpnięte z przynależności obu do kościołów lwowskich: Wajdy do kościoła św. Elżbiety (kościół św. Elżbiety był porównywany do wiedeńskiego kościoła św. Szczepana), a Vogelfängera do kościoła św. Antoniego na Łyczakowie. Popularność przyniosły im role lwowskich batiarów. Dzięki m.in. jego występom, audycja w krótkim czasie z lokalnego programu stała się najpopularniejszą audycją radiową w przedwojennej Polsce i jedną z najpopularniejszych w całej historii Polskiego Radia (ponad 6 milionów stałych słuchaczy).
Przy okazji ostatniego filmu o batiarach, Sercach batiarów, Vogelfänger podpisał umowę na kolejne trzy filmy. Duet „Szczepko” i „Tońko” był również określany jako: „tajojkowie” (od używanej przez nich frazy: ta joj), „trubaciarzy Lwowa” (od trubadurów).
Po wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 roku wraz z Wajdą ewakuował się z Polski, po czym przez Rumunię, Jugosławię, Włochy dotarł do Francji. W czasie wojny był członkiem zespołu aktorskiego Polish Soldier’s Revue by Lwowska Fala we Francji, w Anglii i na froncie zachodnim, działającym przy Polskich Sił Zbrojnych do 1946. Był żołnierzem 1 Dywizji Pancernej generała Maczka, występując wraz z K. Wajdą, Henrykiem Hausmanen dla walczących żołnierzy także w bunkrach. Na obszarze Holandii w 1944 roku został awansowany na stopień podporucznika.
Po wojnie przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Studiował prawo administracyjne na Uniwersytecie w Edynburgu, jednakże nie kontynuował już kariery adwokackiej. Przez 17 lat był nauczycielem gimnazjalnym w szkołach angielskich ucząc łaciny, prawa konstytucyjnego, greki, starożytnej historii, mitologii, geografii.
Przyjął nazwisko „Henry Barker”. Wcielił się w rolę Eugeniusza w dramacie Tango Sławomira Mrożka, wystawionym pod koniec 1965 roku w teatrze w Ognisku Polskim w Londynie w reżyserii Leopolda Kielanowskiego.
Powrócił do Polski w 1988 roku i zamieszkiwał w domu kombatanta pod Warszawą. W tym samym roku powstał film dokumentalny pt. Tońko, czyli legenda o ostatnim baciarze. Z uwagi na stan zdrowia i brytyjski paszport nie był już w stanie odwiedzić Lwowa. Zmarł 6 października 1990 roku w Warszawie.
Ojciec Anthony’ego Barkera (ur. 1955 w Johannesburgu), przebywającego w Południowej Afryce, potem dziennikarza Reutersa w Londynie.


