Chmara Grzegorz

Grzegorz Chmara był uczniem Konstantina Stanisławskiego. Karierę teatralną rozpoczął w 1910 roku w Moskiewskim Teatrze Artystycznym (MCHT), gdzie grał u boku Olgi Knipper, żony Czechowa. Karierę filmową rozpoczął w 1915 roku w niemym filmie Świerszcz na kominku (Sverchok na pechi) w reżyserii Borisa Souchkevicha, opartym na książce Charlesa Dickensa. 

W tym czasie ożenił się z aktorką Fainą Szewczenko (Фаина Васильевна Шевченко).

„W tamtych latach Grigorij Chmara uchodził za wielkiego” – wspominała Jekaterina Dmitriewna, wnuczka Fainy Szewczenko – „był uważany za równego Michaiłowi Czechowowi. Zakochał się w swojej babci i ożenił się. Był jednak człowiekiem lekkomyślnym. Zabrał swoją młodą żonę z powrotem do rodzinnego miasta Połtawy, gdzie mieszkali jego rodzice i ośmiu braci. Następnie wyjechał do Paryża [Chmara wyjechał do Berlina – przyp. red.], gdzie rozpoczął romans z aktorką kina niemego, Astą Nilson”. Faina w Połtawie poznała brata Grigorija, Aleksandra, przystojnego, dostojnego mężczyznę, który mistrzowsko grał na gitarze i wyszła za niego.

Chamra nakręcił kilka filmów w Rosji, a po rewolucji rosyjskiej (najprawdopodobniej ok. 1921 roku) wyjechał do Niemiec, gdzie występował jako piosenkarz. Stał się popularny w Berlinie dzięki swoim cygańskim pieśniom, akompaniując sobie na gitarze. W tym czasie spotkał duńską aktorkę Astę Nielsen, z którą związał się na kilka lat (1923–1930). Para jednak nigdy nie sformalizowała swojego związku. Asta Nielsen utorowała mu drogę do niemieckiego przemysłu filmowego. Zagrali razem w ośmiu filmach, a pierwszym z nich był Der Absturz. Po rozstaniu z Astą Nielsen nadal rozwijał swoja karierę aktorską, ale już z rożnym skutkiem.

Do udziału w filmie polskim zaproszony został przez warszawską wytwórnię Gloria. Jako odtwórca roli Henryka Bieleckiego w Mocnym człowieku zebrał liczne pochwały.

W 1933 roku Chmara poznał w Paryżu, podczas jednej ze swoich tras teatralnych, Lilę Kedrovą. Ich związek przetrwał do 1940 roku, kiedy to Chmara spotkał Vérę Volmane, rosyjską dziennikarkę filmową. Podczas wojny i po wojnie pisała dla niego skecze, a także adaptowała sztuki. Ze względu na silny akcent, role Chmary w powojennym kinie i teatrze ograniczały się do postaci egzotycznych, choć na scenie grał w klasycznych sztukach rosyjskich dramaturgów i skandynawskich autorów. 

W latach 60. odwiedził Moskwę z Vérą Volmane, ale wkrótce jednak wrócił do Paryża. Podczas tego krótkiego pobytu spotkał się ze swoją byłą żoną, Fainą Szewczenko.

W latach 50. Chmara był uważany za jednego z prawowitych spadkobierców i uczniów Stanisławskiego. Udzielał lekcji aktorstwa, np. Pierre’owi Brice’owi. W latach 60. grał okazjonalnie.

Upamiętnienie

• we Francji w 1979 roku Véra Volmane i krytyk filmowy Charles Ford opublikowali książkę zatytułowaną Gregory Chmara, l’homme expressif
• w 1980 roku Volmane i Ford wprowadzili nagrodę Prix Grégory Chmara, dla najlepszego aktora i aktorki teatralnej lub filmowej w określonej roli danego roku