TWÓRCY FILMOWI

Siemaszkowa Wanda

Dodane 2026-01-01

IMIĘ I NAZWISKO:
Wanda Siemaszkowa

ZAWÓD:
aktorka, reżyserka

PANIEŃSKIE IMIĘ I NAZWISKO:
Wanda Felicja Katarzyna Sierpińska

MAŁŻONEK/MAŁŻONKA:
Antoni Siemaszko

RODZICE:
Feliks Sierpiński, Emilia z Prenierów

DATA I MIEJSCE URODZIN:
30 grudnia 1867 roku, Lipowa k. Kobrynia

DATA I MIEJSCE ŚMIERCI:
6 sierpnia 1947 roku, Żarnowiec

MIEJSCE SPOCZYNKU:
Stare Powązki w Warszawie (kwatera 235-I-8)

Wanda Siemaszkowa uczyła się w gimnazjum w Łomży, skąd przeniosła się do Warszawy. Tu dopełniała wykształcenia na pensji H. Czarneckiej i brała lekcje gry aktorskiej u J. Kotarbińskiego. 8 października 1887 debiutowała pod nazwiskiem panieńskim w teatrze krakowskim w roli Helenki (Dziwak). W Krakowie pracowała przez sześć sezonów, z przerwą od marca 1891 do sierpnia 1892.

3 czerwca 1888 wyszła w Krakowie za aktora Antoniego Siemaszkę i odtąd występowała pod nazwiskiem męża. W 1893–1994 była aktorką teatru lwowskiego. Od początku grudnia 1894 powtórnie pracowała w teatrze krakowskim. W 1897 roku udała się do Warszawy i debiutowała 20 grudnia w Warszawskich Teatrach Rządowych jako Salomea (Harde dusze). Grała w teatrach całej Polski.

Już w początkach swojej kariery w Krakowie zyskała przychylne przyjęcie. W rolach podlotków i naiwnych nie miała groźnych konkurentek. Oczarowała widownię urodą: kształtna, szczupła, z subtelnym profilem i piękną głową, miała gruby warkocz spływający niemal do samych stóp, głos donośny o metalicznym brzmieniu. Największym atutem Siemaszkowej było idealne współbrzmienie jej gry z nowymi tendencjami w twórczości dramatycznej. Była pierwszą wybitną aktorką Młodej Polski; jej rywalki (Stanisława Wysocka, Irena Solska, Maria Przybyłko-Potocka) dopiero dorastały. W cyklu kapitalnych ról zawarła cały program nowego aktorstwa, wyrażała przeżycia, ucieleśniała nastroje buntowniczego pokolenia.

Była członkiem zasłużonym ZASP.

Po II wojnie światowej była w Rzeszowie bardzo czynnym reżyserem i po raz ostatni wystąpiła tu w rolach dwóch sławnych matek: jako Wdowa (Balladyna) i Pani Tabret (Święty płomień). Na pamiątkę zasług Wandy Siemaszkowej dla tej sceny nazwano teatr rzeszowski jej imieniem (1957).

Była autorką szkicu U progu moich wspomnień teatralnych (druk. Wspomnienia aktorów, Warszawa 1963).

bibliografia