Karbowski Józef
Józef Karbowski
aktor, reżyser, pedagog
Stanisława Karbowska ze Spieczyńskich
Wawrzyniec Karbowski, Wiktoria z Ziębów
25 października 1888 roku, Kraków
7 maja 1956 roku, Kraków
Cmentarz Rakowicki w Krakowie (kwatera PAS 24-zach-Katakumba Kurii Metropolitalnej)
1. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1953) 2. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (13 stycznia 1948) 3. Złoty Krzyż Zasługi (17 lutego 1938) 4. Srebrny Wawrzyn Akademicki (7 listopada 1936) 5. Medal 10-lecia Polski Ludowej (28 stycznia 1955)
W Krakowie ukończył gimnazjum filologiczne i Szkołę Dramatyczną Michała Przybyłowicza. Debiutował w 1907 r. w teatrze w Sosnowcu. W sezonie 1909/10 objął stanowisko reżysera w Teatrze Miejskim w Kaliszu. W latach 1910–1913 pracował w Teatrze Objazdowym Związku Artystów Dramatycznych, po czym przeszedł do Teatru Współczesnego w Warszawie.
Po wybuchu I wojny światowej, jako obywatel Austro-Węgier został przez Rosjan aresztowany i w 1915 r. wywieziony do Charkowa. Prowadził w tym mieście teatr przy Domu Polskim i pełnił różne funkcje społeczne. Po powrocie do kraju w październiku 1919 r. objął stanowisko naczelnego reżysera Teatru Wielkiego w Wilnie. Po kilku miesiącach przeniósł się do Bydgoszczy. W latach 1920–1922 był głównym reżyserem i aktorem w Teatrze Miejskim kierowanym przez Wandę Siemaszkową. Równocześnie wykładał w Szkole Dramatycznej założonej przez Siemaszkową przy Teatrze Miejskim. Umieszczał artykuły w „Gazecie Bydgoskiej”.
24 maja 1922 r. Magistrat bydgoski mianował go dyrektorem Teatru Miejskiego na okres jednego roku, to jest do końca sezonu 1922/1923. Od września 1923 r. przez dwa sezony prowadził teatr bydgoski na własny rachunek. W historii teatru bydgoskiego zapisał się wystawieniem dzieł polskiej klasyki, m.in. Dziadów A. Mickiewicza, Beatrix Cenci i Złotej czaszki J. Słowackiego, Wesela S. Wyspiańskiego, Judasza z Kariothu K. M. Rostworowskiego i Spadkobierców A. Grzymały-Siedleckiego. Za jego dyrekcji repertuar teatru obejmował klasykę polską i obcą, sztuki patriotyczne, obrazy historyczne, a także popularne widowiska. Dążył do popularyzacji teatru, organizował popołudniowe przedstawienia dla młodzieży szkolnej oraz koncerty muzyczne w wykonaniu bydgoskich orkiestr, podjął inicjatywę objazdów teatru po mniejszych miejscowościach. Jako reżyser w latach 1920–1925 przygotował 77 sztuk teatralnych.
Wobec planowanego w 1925 r. zjednoczenia teatrów miejskich Bydgoszczy, Grudziądza i Torunia pod jedną dyrekcją, nie stanął do konkursu na stanowisko dyrektora połączonych teatrów, zgłosił natomiast swoją kandydaturę na stanowisko dyrektora teatru w Katowicach. Po krótkim okresie kierowania tamtejszą sceną, następne sezony (1926–1929) spędził w wileńskiej „Reducie” jako reżyser i aktor. W latach 1929–1931 pracował w Teatrze Polskim w Warszawie. Jesienią 1931 r. wrócił na stałe do Krakowa na stanowisko aktora i reżysera (w okresie 1923–1925 również zastępcy dyrektora Juliusza Osterwy) w Teatrze im. J. Słowackiego. Został także wykładowcą w miejskiej Szkole Dramatycznej. W 1936 r. zaliczono go w poczet członków zasłużonych Związku Artystów Scen Polskich.
Podczas okupacji niemieckiej pracował jako urzędnik Zarządu Miasta w Krakowie. Po wyzwoleniu wrócił do pracy aktorskiej i reżyserskiej w Teatrze im. J. Słowackiego oraz pedagogicznej w Szkole Dramatycznej. W sezonie 1949/50 występował we Wrocławiu, a rok później w Poznaniu. Od jesieni 1951 r. do końca życia grał i reżyserował w krakowskim Teatrze im. J Słowackiego.