Szpilman Władysław
Władysław Szpilman
Wolf Szpilman
kompozytor, pianista i aranżer
Halina Grzecznarowska
Szmul (Samuel) Szpilman, Estera Małka z domu Rapaport
5 grudnia 1911 roku, Sosnowiec
6 lipca 2000 roku, Warszawa
Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie (kwatera A3 tuje-3-14)
ul. Targowa 18, Sosnowiec
Władysław Szpilman uczył się w Konserwatorium im. Fryderyka Chopina w Warszawie pod kierunkiem Józefa Śmidowicza i Aleksandra Michałowskiego. W 1931 roku uzyskał stypendium w Akademii Sztuk w Berlinie, gdzie studiował u Artura Schnabla, Leonida Kreutzera (fortepian) i Franza Schrekera (kompozycja). Tam skomponował swoje pierwsze utwory symfoniczne i suitę fortepianową Życie maszyn.
W 1933 roku atmosfera potęgującego się narodowego socjalizmu w Niemczech skłoniła go do powrotu do kraju. W 1934 roku nawiązał współpracę z Bronisławem Gimplem, znanym amerykańskim skrzypkiem polskiego pochodzenia. W 1935 roku został zatrudniony jako etatowy pianista w Polskim Radiu. W tym okresie skomponował pierwsze szlagiery: Kiedy kochasz się w dziewczynie (słowa: Emanuel Szlechter), Nie ma szczęścia bez miłości i Straciłam twe serce (z tekstami brata Henryka ps. Herold), Nocą (słowa: Emanuel Szlechter), a także muzykę do filmów Wrzos (1937) i Doktór Murek (1939), co przyniosło mu znaczną popularność.
Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku w dalszym ciągu pracował w Polskim Radiu jako solista i akompaniator.
23 września 1939 roku grał „na żywo” recital utworów Chopina. Był to ostatni koncert „na żywo” w warszawskiej rozgłośni.
W listopadzie 1940 roku ulica Śliska, przy której mieszkała rodzina Szpilmanów, znalazła się w utworzonym przez Niemców getcie. Rodzinę utrzymywał z grania w kawiarniach i salkach koncertowych getta. Karierę pianisty w dzielnicy zamkniętej rozpoczął w kawiarni Nowoczesna przy ul. Nowolipki 10.
W 1942 roku pracował jako robotnik przymusowy m.in. przy budowie koszar SS na Mokotowie, w Alejach Ujazdowskich oraz przy urządzaniu mieszkań dla niemieckich oficerów. 13 lutego 1943 roku dzięki pomocy Andrzeja Boguckiego i jego żony Janiny Godlewskiej-Boguckiej uciekł ze swojej brygady roboczej pracującej przy ul. Narbutta na stronę aryjską. W czasie powstania warszawskiego został odcięty od wszelkiej pomocy ze strony przyjaciół. Od 15 sierpnia 1944 roku do wyzwolenia miasta spod okupacji niemieckiej 17 stycznia 1945 roku ukrywał się samotnie. W spalonym domu przy al. Niepodległości 223 odkrył go kapitan Wehrmachtu Wilm Hosenfeld, który udzielał mu pomocy, dostarczając żywność.
Po 1945 roku wrócił do pracy w Polskim Radiu, na początku jako zastępca dyrektora działu muzycznego. Skomponował ponad 500 popularnych piosenek, a także sygnał do Polskiej Kroniki Filmowej.
