Samberg Ajzyk

Ajzyk Samberg urodził się w Warszawie jako Ajzyk Samborek. Jako aktor zadebiutował w 1907 roku w teatrze Abrahama Izaaka Kamińskiego. W 1920 roku został internowany. Występował następnie w Trupie Wileńskiej oraz z różnymi zespołami żydowskimi na świecie. Po powrocie do Polski został aktorem i reżyserem Teatru im. Kamińskiego w Warszawie. W latach 1922-1923 grał w teatrze Central w Warszawie, w latach 1923-1925 był aktorem Warszewer Jidiszer Kunst Teater (Warszawskiego Żydowskiego Teatru Artystycznego), a od 1929 Warszewer Najer Jidiszer Teater (Warszawskiego Nowego Teatru Żydowskiego). Ajzyk Samberg zasłynął jako wybitny tragik sceny żydowskiej w Polsce, choć nieraz obsadzany był także w rolach charakterystycznych. Grał z największymi aktorami żydowskimi: Esterą i Idą Kamińskimi, Władysławem Godikiem i innymi. Współpracował także z warszawskim Teatrem Nowości i Teatrem Ludowym. Często występował gościnnie na scenach teatrów żydowskich w Argentynie, Brazylii, Urugwaju i USA. Był współorganizatorem Teatru Centralnego oraz Związku Aktorów Scen Żydowskich. 

Jako aktor filmowy Ajzyk Samberg zadebiutował już w 1913 roku, kiedy to nawiązał współpracę z nowopowstałą wytwórnią Kosmofilm. Wytwórnia ta w pionierskim okresie polskiej kinematografii kręciła w Warszawie głównie filmy o tematyce żydowskiej. Wystąpił w przynajmniej pięciu polskich filmach. Wszystkie z nich, z wyjątkiem Pana Tadeusza były to filmy w języku jidysz.

Podczas II wojny światowej Ajzyk Samberg został przesiedlony do getta warszawskiego, gdzie kontynuował karierę aktorską. Występował w teatrach Odeon, Eldorado i Nowy Azazel. Był aktywnym członkiem Aktorskiej Brygady w Centosie. Po likwidacji getta został wywieziony do obozu pracy w Poniatowej.

Został zamordowany podczas likwidacji obozu w ramach akcji Erntefest. 

bibliografa

• nitrofilm.pl