Roj-Rytardowa Helena

Pochodziła ze znanej rodziny zakopiańskiej. Ukończyła szkołę powszechną i Szkołę Koronczarską w rodzinnym mieście. W wieku 18 lat napisała pierwszą sztukę – Janosik. Wkrótce, po zakończeniu I wojny światowej, zorganizowała zespół aktorski, który z tą sztuką dał przeszło 100 przedstawień w całej Polsce. W 1923 roku wyszła za mąż za literata Mieczyława Rytarda (właśc. Kozłowskiego) i ich ślub stał się jednym z większych wydarzeń towarzyskich ówczesnego Zakopanego. W następnych latach małżonkowie prowadzili wspólnie teatr w Zakopanem, z którym w 1925 roku wyjechali do Paryża na Międzynarodową Wystawę Sztuki Dekoracyjnej. Paryskie występy okazały się wielkim sukcesem zespołu, a także jego twórczyni, która wykonywała jedną z ról kobiecych. Wkrótce po powrocie do kraju wystąpiła w krótkometrażówce Wesele góralskie (1926). Do wybuchu II wojny światowej mieszkała na przemian w Zakopanem i w Warszawie. Pisała książki dla dzieci. Po upadku Powstania Warszawskiego na stałe przeniosła się do Zakopanego. Po wojnie przejawiała znaczną aktywność artystyczną, dzieląc swój czas pomiędzy malarstwo na szkle oraz tradycyjny haft podhalański. Jej prace były wystawiane i nagradzane na licznych wystawach i konkursach sztuki ludowej w kraju i za granicą. Była konsultantką przy realizacji filmów tatrzańskich.

Maśnicki J., Steapn K.: „Pleograf”. Warszawa 1996

1925 SABAŁOWA BAŚŃ 
1935 DZIEŃ WIELKIEJ PRZYGODY (żona mocarnego)