Film składał się z siedmiu głównych scen:
1. Szkoła ludowa we Wrześni
2. Profesor Kulturtreger
3. Katusze dzieci
4. Wywłaszczanie
5. Pruskie żołdactwo
6. Wóz Drzymały
7. Apoteoza Polski (Jutrzenka)
Upamiętnienie
- Pruska kultura jest jednym z pierwszych 70 filmów, które jesienią 2025 roku trafiły na Listę Polskiego Dziedzictwa Filmowego.
Film został zrealizowany, na zamówienie Mordechaja Towbina, przypuszczalnie przez francuską wytwórnię Pathé Frères, która od 1907 roku miała w Warszawie stałą siedzibę.
U schyłku 1907 lub na początku 1908 roku właściciel warszawskiego iluzjonu przy ulicy Marszałkowskiej 118 Mordechaj Towbin zdecydował się na – prawdopodobnie pierwszą na ziemiach polskich pod trzema zaborami – produkcję filmu fabularnego o tematyce aktualnej. Nie wiemy, pod jakim tytułem wyświetlano go w roku 1908 w iluzjonie Towbina i czy w ogóle zdołano go wyświetlić, bowiem według relacji prasowych rosyjskie władze administracyjne zabroniły wyświetlania zdjęć w Warszawie. Wiemy natomiast, że film pokazywano za granicą m.in. w Rosji, Francji i we Włoszech.
Fabuła filmu osnuta została na kanwie autentycznych wydarzeń, które rozegrały się w Wielkopolsce. Pierwszym z nich z nich był strajk dzieci wrzesińskich, drugim - protest wielkopolskiego chłopa Michała Drzymały, który nie otrzymawszy od władz pruskich zgody na budowę domu na własnej ziemi, zamieszkał w cyrkowym wozie. Pomysłodawca filmu oba te wydarzenia precyzyjnie połączył w całość, skupiając je w losie jednej wielkopolskiej rodziny.
Warszawski iluzjon przy Marszałkowskiej 118 pokazał ten film, już po wybuchu I wojny światowej, pt. Pruska kultura. Ośmiominutowa francuska wersja filmu zatytułowana Les Martyrs de la Pologne jest najstarszym zachowanym zabytkiem kinematografii polskiej sprzed stu lat. Kopia z jednym dłuższym napisem międzyujęciowym w języku francuskim została odnaleziona w 2000 roku w archiwum w Bois d’Arcy pod Paryżem przez Małgorzatę i Marka Hendrykowskich.
100latpolskiegofilmu.pl
