Korian Tola
Tola Korian
Antonina Maria Kopczyńska
Aleksander Żyw; Tymon Terlecki (ślub 28 listopada 1946 w Londynie)
Kajetan i Maria Kopczyńscy
23 stycznia 1911 roku, Poznań
3 marca 1983 roku, Londyn (Wielka Brytania)
Tola Korian była córką aktora Kajetana i śpiewaczki operowej Marii. Tola Korian była diseuse’ą, czyli pieśniarką-recytatorką, która nad kunszt śpiewaczy przedkłada przede wszystkim interpretację tekstu piosenki. W 1932 roku występowała w poznańskim kabarecie Różowa Kukułka. Wkrótce potem oczarowała publiczność w teatrze Banda w Warszawie.
Mimo świetnych recenzji i dużego powodzenia nie występowała tam długo: w Bandzie była już gwiazda o tej samej specjalizacji, a była nią sama Hanka Ordonówna. W 1934 roku Korian wyjechała do Paryża, gdzie kontynuowała swoją działalność artystyczną, a także odbywała studia wokalne u Yvette Gilbert.
W czasie II wojny światowej była m.in. sekretarką tygodnika „Polska Walcząca” wychodzącego w Anglii pod redakcją Tymona Terleckiego. Dawała też koncerty dla oddziałów wojska polskiego. Działalność koncertową kontynuowała potem od 1948 roku m.in. w Paryżu, Belgii, Kanadzie, Stanach Zjednoczonych, Francji, Włoszech. Mieszkając stale w Londynie, od 1949 brała udział w programach Mariana Hemara, występowała też w sekcji francusko-kanadyjskiej, potem polskiej radia BBC, w brytyjskiej telewizji. Sensacją stały się jej recitale XVII i XVIII-wiecznych kolęd z różnych krajów, śpiewanych w językach oryginalnych i połączonych wprowadzeniami i objaśnieniami.
Tola Korian poza występami estradowymi i teatralnymi, zajęła się także działalnością naukową: pasjonowały ją dawne pieśni poszczególnych europejskich narodów. Ponieważ nie tylko była specjalistką w tej dziedzinie, ale biegle władała kilkoma językami, zapraszana była w charakterze tłumacza symultanicznego na międzynarodowe konferencje etnomuzykologiczne.
Od 1965 mieszkała w Chicago, gdzie ukończyła romanistykę i literaturę porównawczą w 1969 roku (w 1977 roku uzyskała doktorat), następnie sama wykładała język i literaturę francuską na uniwersytetach w Indiana, Chicago i St. Xavier’s College w Chicago. W 1978 roku wróciła do Londynu, gdzie kontynuowała swą działalność artystyczną, w sezonie 1981/1982 odbyła tournée koncertowe po Kanadzie i Stanach, po powrocie do Londynu grała do ostatnich dni w sztuce Thomasa Pod mleczną drogą oraz w telewizyjnej adaptacji Małej Apokalipsy Konwickiego.
Jej pierwszym mężem był malarz Aleksander Żyw (ur. 1905 – zm. 1995), drugim – krytyk literacki i teatralny Tymon Terlecki (ślub 28 listopada 1946 w Londynie).
W czasie swojej krótkiej warszawskiej kariery w 1933 roku wystąpiła w epizodycznej roli w komedii Jego ekscelencja subiekt, jako przyszła panna młoda.
Upamiętnienie
- W pierwszą rocznicę śmierci ukazała się w Londynie książka pt. Tola Korian. Artystka słowa i pieśni.
- W 2006 roku miał premierę film dokumentalny Teatr Toli Korian w reżyserii Mieczysławy Wazacz.


