Dunin-Markiewicz Kazimierz

Markiewiczowie posiadali majątek w Żywotówce koło Oratowa, powiat winnicki. Podawał się za hrabiego (Count Markievicz), którym w istocie jednak nie był.

Kazimierz Dunin-Markiewicz od 1892 roku przebywał w Kijowie, gdzie studiował prawo na tamtejszym uniwersytecie i uczył się w szkole rysunku Mykoły Iwanowycza Muraszki (1844–1909), ukraińskiego artysty i pedagoga. 

Ożenił się z Jadwigą Neyman h. Spława, z którą miał dwóch synów, Stanisława i Ryszarda. Jadwiga i Ryszard zmarli na Ukrainie w 1899 roku.

W 1895 roku wyjechał do Paryża, gdzie uczył się między innymi w École des Beaux Arts i wystawiał swoje obrazy m.in. w Salonie Niezależnych i w 1900 roku na Wystawie Powszechnej.

Po śmierci pierwszej żony, ożenił się w 1900 roku z Constance Gore-Booth (później wybitną działaczką irlandzkiego ruchu narodowego, bojowniczką o niepodległość Irlandii, najsławniejszą kobietą związaną z powstaniem wielkanocnym w 1916 roku). Poznali się jako studenci malarstwa w Paryżu. Osiedli w 1902 roku w Irlandii, gdzie Kazimierz osiągnął znaczną pozycję jako malarz. Aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym Dublina: nie tylko malował, ale również pisał sztuki, reżyserował i projektował dekoracje, na co dzień pracując z ludźmi sztuki i literatury.  Od 1910 roku współpracował z teatrem irlandzkim, był jednym z twórców teatru Repertory w Dublinie.

W 1913 roku przebywał w Albanii jako korespondent wojenny. Wybuch I wojny światowej zmusił go jako poddanego rosyjskiego do wejścia w szeregi armii carskiej. Poważna kontuzja wojenna przerwała jego czynna służbę, w późniejszym okresie był tłumaczem wojskowym w Moskwie, później wrócił na Ukrainę. Markiewicz zetknął się w Kijowie z liczną grupą polskich literatów. Szyfman wspominał wieczór spędzony z Markiewiczem w kijowskiej restauracji, gdzie jedli i pili m.in. z Władysławem Rabskim, Leopoldem Staffem, Kornelem Makuszyńskim. Kijów był wtedy przepełniony emigrantami z Polski, głównie ze Lwowa.

W 1918 podczas rewolucji w Rosji wrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie. Zajmował się czynnie teatrem, pisał komedie, reżyserował, malował. Pracował również jako korespondent m.in. dla londyńskiego „Daily News”. Potem nie pracował już czynnie w teatrze, zajął się pisaniem sztuk.

Od 1919 roku był zatrudniony w konsulacie USA w charakterze radcy prawnego.

Zmarł 2 grudnia 1932 roku, w szpitalu Św. Ducha w Warszawie.

Constance de Markievicz zmarła w dublińskim szpitalu 15 lipca 1927 roku. Byli przy niej mąż Kazimierz (przyjechał do Irlandii na wieść o chorobie żony), córka Maeve, pasierb Staśko i liczni przyjaciele. Wielotysięczny tłum oddał jej hołd w czasie pogrzebu.

Kornel Makuszyński tak wypowiadał się o Kazimierzu Dunin-Markiewiczu: „Kazimierz Markiewicz był najmilszym na świecie kpiarzem, a mając lotną wyobraźnię opowiadał często rzeczy niestworzone”.

bibliografia

• Irlandia – polskie ścieżki

• Hanna Dangel-Dowling Gdzie jest grób Kazimierza Dunin-Markiewicza? / Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej

aktor

1920 CÓRKA PANI X (baron) 

inne funkcje 

1920 POWRÓT (scenariusz) 

Kazimierz Dunin-Markiewicz zmarł 2 grudnia 1932 roku, w szpitalu Św. Ducha w Warszawie.

W nekrologach i wspomnieniach opublikowanych po śmierci Kazimierza Dunin-Markiewicza podano, że zmarł mając 57 lat, w istocie był o ponad rok starszy. Nabożeństwo żałobne odbyło się 6 grudnia 1932 roku na warszawskich Powązkach. Zgodnie z nekrologiem trumna miała być złożona w katakumbach. „Kurier Warszawski” z 7 grudnia zamieścił sprawozdanie z pogrzebu. Czytamy w nim:

Wczoraj po nabożeństwie żałobnym w kościele św. Karola Boromeusza na Powązkach, odprawionym przez księdza Kaczyńskiego, odbył się pogrzeb świetnego artysty – malarza i autora dramatycznego śp. Kazimierza Dunin-Markiewicza. Na trumnie złożono wieńce od przyjaciół i od kolegów Poselstwa Amerykańskiego, w którym zmarły pracował i ze Związku Autorów Dramatycznych, w imieniu których przemówił serdecznie nad otwartą mogiłą.

W „Uśmiechach lat minionych” Fijałkowski pisał:

Kazio Markiewicz zapadł na zdrowiu, które nadwyrężyła wojna. Umarł w Warszawie, jednak pochowany został w Nowem koło Skłót, obok kompana młodości, malarza – Piechowskiego.

Gdzie więc jest pochowany Kazimierz Dunin-Markiewicz? W katakumbach na Powązkach nie ma o nim śladu, ale katakumby były częściowo zniszczone w czasie drugiej wojny światowej, a dokumenty sprzed wojny – bogate archiwum cmentarza i księgi – kompletnie spalone. Na cmentarzu w Nowem, obok grobu malarza Piechowskiego, jest ziemny grób, nieoznaczony i kompletnie zaniedbany.

Czy tam właśnie spoczywa Kazimierz Markiewicz? Jest to bardzo prawdopodobne,  a niektórzy biografie Markiewiczów i historycy sztuki są tego pewni. „Polski słownik biograficzny” t. XX (Kraków 1975) też podaje, że:

Markiewicz pochowany został w Nowem koło Skłót, ówczesnej posiadłości M. Fijałkowkiego.

Na grobie w Nowem nie ma nic, żadnego pomniczka czy choćby tabliczki z nazwiskiem. W dokumentacji na liście zmarłych i pochowanych w 1932 roku na cmentarzu w Nowem – podlegającym tej parafii – nie ma nazwiska Kazimierza Dunin-Markiewicza. Jeśli jest on tam istotnie pochowany, to jak to możliwe, że nikt z rodziny, czy przyjaciół nie zatroszczył się o postawienie tam krzyża, czy chociaż skromnej tablicy z nazwiskiem? Mieczysław Fijałkowski przeżył Markiewicza o 40 lat, (zmarł w 1972 roku) miał więc czas i możliwości finansowe by, się zatroszczyć o grób przyjaciela.

bibliografia 

• Hanna Dangel-Dowling Gdzie jest grób Kazimierza Dunin-Markiewicza? / Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Kutnowskiej