Beton

x

„Świat nauczył się oglądać nowoczesne panoramy i wierzyć w ich bezpieczne wdzięki. Betonowe try­buny pełne są widzów. Ludzkość patrzy ku górze i zapomina o poziomach ulic, z których podniesio­na została ku bogom”.

Oto motto krótkometrażowego filmu, nakręconego przez Janusza Brzeskiego. Intencja jego było pokazanie w cie­kawych, skondensowanych skrótach, życia dwojga lu­dzi opanowywanych i pochłanianych przez beton nowo­czesnego, rosnącego miasta. Wędrując z aparatem poprzez peryferie poprzez stare miasto, aż do nowocze­snych, powstających betonowych gmachów, – chciał na tym tle pokazać człowieka, który wznosi mury tego mia­sta, pracuje nad jego wspaniałością i ginie przy tej pracy.

Takie były intencje i takie zamiary autora. Czy cel swój osiągnął, zobaczymy już za kilka dni, gdy film ukaże się na ekranach. W każdym razie, możemy stwier­dzić już dzisiaj, że ze wszystkich filmowców-amatorów, Janusz Brzeski może najbardziej był przygotowany do reżyserii samodzielnej. Asystował on bowiem często re­żyserom Paramountu w Joinville, przypatrując się ich pracy i ucząc się należytego rozumienia mowy filmowej.

Beton nakręcany był w warunkach bardzo ciężkich. Pomijając już stronę fi­nansową – Brzeski nie dysponował ani czasem ani aktorami. Film nakręcony został przez cztery wolne niedziele, którymi tylko rozporządzał tak realizator, jak i operator, Janusz Wasung (były operator Sascha Fil­mu i Ufy). Nie dysponował też Brzeski ak­torami. Bohater i bohaterka Betonu byli tylko tak, jak przedmioty fotografowani w pewnych momentach napięć nerwowych czy wzruszeniowych.

Film ten jest filmem awangardowym. Nie jest on jednak obliczony dla dziesięciu, czy dla dwudziestu tylko ludzi, lubujących się w „dziwactwach”, lecz jest dla wszystkich zrozumiałym. Nowość jego polega na ciekawym ujęciu i na nowym podejściu do nowego tematu.

AL., „Światowid” 1933, nr 50 (9 grudnia)