Bay-Rydzewski Marcin
Marcin Bay-Rydzewski
aktor, reżyser
Jadwiga Tochmańska (prawdopodobnie); Jadwiga Wacińska (ok. 1919)
Jakub Bay-Rydzewski, Barbara z Rydzików
12 listopada 1877 roku, Grodzisko Dolne k/Rzeszowa
6 września 1952 roku, Warszawa
Stare Powązki w Warszawie (kwatera 213-V-26)
Marcin Bay-Rydzewski ukończył gimnazjum w Przemyślu, gdzie brał również udział w przedstawieniach amatorskich.
Potem odbywał służbę w wojsku austriackim.
Debiutował na scenie ok. 1902 roku, być może pod pseudonimem Rojewski (wiadomość niepewna, może dotyczyć – Tadeusza Rojewskiego). W latach 1908–1910 występował pod nazwiskiem Rydzewski w Teatrze Miejskim w Krakowie. W latach 1910–1912 występował w teatrze Popularnym w Łodzi, a w lecie 1911 roku w teatrze Artystycznym w Warszawie. W sezonie 1913/1914 zaangażowany został do teatru Małego.
Bay-Rydzewski wstąpił do Legionów Polskich. Został wzięty do niewoli rosyjskiej i przez trzy lata przebywał w obozie jenieckim. Po ucieczce z niewoli dostał się do Kijowa, gdzie w 1918 roku został zaangażowany do Teatru Polskiego.
Po powrocie do kraju występował (już pod nazwiskiem Bay-Rydzewski) w sezonie 1918/1919 w Teatrze Miejskim w Łodzi i tu ożenił się z aktorką Jadwigą Wacińską.
W 1919–1921 należał do zespołu Teatru Miejskiego we Lwowie, potem przeniósł się do Warszawy i występował w teatrze Rozmaitości (1921/1922), Komedia (1922/1923) i Teatrze im. Fredry (1923/1924). W sezonie 1924/1925 należał do zespołu objazdowego W. Lenczewskiego. W sezonie 1925/1926 występował w warszawskim Teatrze im. Bogusławskiego, a w 1926 w teatrze Odrodzonym. W sezonie 1926/1927 był aktorem i reżyserem w Nowym w Poznaniu.
Następnie powrócił do Warszawy i występował w latach 1927–1931 w teatrach miejskich, najczęściej w Letnim i Teatrze Narodowym. W sezonie 1933/1934 występował w teatrze Nowa Komedia, w 1935/36 w Ateneum, a w 1936–1939 w teatrze Malickiej.
Po II wojnie światowej występował w latach 1945–1948 w Miejskich Teatrach Dramatycznych w Warszawie, w sezonie 1949/1950 w teatrach Dramatycznych w Częstochowie, a potem w Toruniu.
Grał najczęściej role charakterystyczne.


