Nasfeter Stefan
Stefan Nasfeter
Stefan Władysław Nasfeter
producent filmowy
Helena Reniewicka
Ferdynand Józef Nasfeter, Emilia z Kalinowskich I-vto Tyszkiewicz
9 listopada 1879 roku, Krasne
8 października 1952 roku, Warszawa
Stare Powązki, rodzinny grobowiec Nasfeterów i Reniewickich
Stefan Nasfeter był piątym z (co najmniej) siedmiorga dzieci (Wanda Anna Piątkowska z d. Nasfeter 1871–1939, Bronisław Feliks Nasfeter ur. 1873, Kazimierz Edmund Nasfeter 1875-1942 – organista warszawski, Bolesław Michał Nasfeter 1877–1965, Stefan Władysław Nasfeter 1879–1952, Stanisława Marianna Nasfeter 1881–1888 i Marianna Nasfeter ur. 1883). Urodził się w Krasnem. Pojawiające się dwie miejscowości urodzenia – Obryte i Pułtusk – Stefana Nasfetera są związane z historią rodziny Nasfeterów, więc być może stąd wynika ta pomyłka w jego biografii.
Ponieważ ojciec rodziny z zawodu był organistą, to też dzieci tego małżeństwa były chrzczone w różnych parafiach, zgodnie z aktualnym miejscem pracy ojca, tj. w Obrytem, Gołyminie, Szwelicy i Krasnem.
W latach 1896 – 1897 mieszkał w Opinogórze w dzisiejszym województwie ciechanowskim, gdzie wraz ze swym bratem Julianem, nauczycielem, prowadzili tajne nauczanie języka polskiego, historii i polskich pieśni patriotycznych, wśród wiejskich dzieci, a także z okolicznych folwarków. Następnie w 1897 roku, po ukończeniu czterech klas gimnazjum, zapisał się do Warszawskiej Szkoły Telegraficznej i po jej ukończeniu podjął pracę w Telegrafie Warszawskim, na warszawskiej stacji telegraficznej. Stefan Nasfeter należał do Komitetu Wykonawczego, uzgadniającego strajki urzędników pocztowych w 1905 roku. Zaangażował się w działalność niepodległościową, za co był kilkakrotnie aresztowany.
Przez małżeństwo z Heleną Reniewicką, właścicielką dóbr Klucz Ręczajski, zamieszkał w Wołominie i zaczął mieć realny wpływ na życie społeczności lokalnej. Był on aktywnym działaczem Akcji Katolickiej przy parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Wołominie, donatorem ziemi pod dzisiejszy cmentarz w Wołominie (poprzedni cmentarz znajdował się przy ul. Duczkowskiej w Wołominie), właścicielem kina Oaza, gdzie odbył się cykl projekcji filmu Król Królów, z którego dochód został przeznaczony na potrzeby kościoła. Był również prezesem Rady Nadzorczej Kasy Spółdzielczej, prezesem Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości oraz Domu Ludowego w Wołominie. Wraz z żoną angażowali się również w powstanie pomnika Obrońcom Ojczyzny 1920, którego byli głównymi fundatorami, Stefan zaś został wybrany prezesem komitetu budowy pomnika.
Już od młodych lat Stefan Nasfeter podejmował się prowadzenia różnych działalności gospodarczych. Jeżeli uwzględnić fakt, że jego brat Kazimierz Nasfeter, będący organistą, również utrzymywał kontakty ze sceną artystyczną w Warszawie (grał w ramach koncertów), to niczym zaskakującym wydaje się podjęcie przez Stefana Nasfetera działalności związanej z kinematografią i prowadzenia własnej wytwórni filmowej oraz kina, jako kolejnych form działalności gospodarczej w życiu.
Pasją Stefana Nasfetera był przemysł filmowy. Nie chodziło tu tylko o wołomińskie kino Oaza. Był on także, a może przede wszystkim, właścicielem i zarazem dyrektorem sporej firmy filmowej pod nazwą Biuro Filmowe – Stefan Nasfeter, przy ulicy Zielnej 15 w Warszawie. Ta wytwórnia filmowa zrealizowała w swoim dorobku dwa filmy fabularne, a trzecią produkcję przerwał wybuch II wojny światowej. Pierwszy z filmów, który odniósł wielki sukces, to zrealizowany z dużym rozmachem w 1937 roku, dramat, Ty, co w Ostrej świecisz Bramie.
Jak podają autorzy monografii o Nasfeterach, Jolanta Boguszewska i Grzegorz Dudzik: „w życiu prywatnym Stefan Nasfeter postrzegany był jako człowiek niezwykle pogodny i energiczny. Dom Nasfeterów zawsze tętnił życiem” I dalej „Według wspomnień bratanicy Stefana, Jadwigi Rogalskiej, stryj jawi się jako człowiek czynu, wciąż organizujący jakieś przedsięwzięcia społeczne bądź imprezy towarzyskie, loterie, zawody czy wyścigi. Stąd zapewne jego niezwykła popularność w Wołominie i tak wielkie zaufanie, jakim obdarzali go współobywatele”. Inni wspominali: „Gościnny dom państwa dziedziców Nasfeterów w Ręczajach, stanowi ognisko skupiające przedstawicieli różnych dziedzin inteligencji społecznej. Różne organizacje zawsze otrzymują z ich posiadłości zieleń dla dekoracji, przy urządzaniu rozmaitych okolicznościowych uroczystości, rocznic, lub z okazji innych obchodów. Nasfeterowie corocznie uczestniczyli, wraz z całą ówczesną elitą Wołomina, w karnawałowych balach charytatywnych, organizowanych przez rozmaite instytucje, przeważnie społeczne, pozyskując w ten sposób środki finansowe na swoją działalność, dla najbardziej potrzebujących obywateli miasta”.
Pierwotna pisownia nazwiska rodziny Nasfeterów to Nasswetter. Nazwisko to występuje na pograniczu dzisiejszych Węgier i Austrii.
Zmarł na serce, przeżywszy 73 lata.
bibliografia
- Łukasz Boruc, Stefan Nasfeter i jego rodzina – skąd pochodził i kim był?, dawny.pl
- Klucz Ręczajski i jego ostatni właściciele Nasfeterowie, dawny.pl
- Jolanta Boguszewska, Stefan Nasfeter (1879–1952), dawny.pl
upamiętnienie
- od jego imienia nazwana została część miasta Kobyłka (dawniej samodzielna miejscowość) – Stefanówka
- w Kobyłce znajduje się ulica Stefana Nasfetera
- w wołomińskim kinie Kultura odbyła się premiera filmu dokumentalnego pt. Janusz Nasfeter. Piękny okrutny świat
- w Wołominie znajduje się Powiatowa Biblioteka Publiczna im. Heleny i Stefana Nasfeterów przy ulicy Ogrodowej 1A
