[Szkice z Polski]

Film dokumentalny umownie nazwany Szkice z Polski (Croquis polonais) to jeden z zaledwie dwóch zachowanych amatorskich filmów podróżniczych Belga Maurice’a Bekaerta zrealizowanych na profesjonalnej taśmie 35 mm. Oba znajdują się dziś w zbiorach Cinémathèque royale de Belgique. Bekaert był z wykształcenia prawnikiem, jednak z czasem związał swoją karierę z działalnością handlową umożliwiającą mu liczne podróże po Europie, podczas których rozwijał pasję do filmu.

Wyjątkowa jakość zdjęć oraz wczesna data ich powstania sprawiają, że Szkice z Polski są unikatowym świadectwem życia w przedwojennej Polsce. Film jest montażem co najmniej trzech materiałów nakręconych w odstępie około dziesięciu lat. Fragmenty różnią się rodzajem taśmy, tonacją obrazu, tablicami tekstowymi, a zapewne również użytymi kamerami. Kompilacji dokonał prawdopodobnie sam Bekaert.

Najstarsze fragmenty, zapisane na taśmie o pomarańczowym zabarwieniu, pochodzą z 1920 roku. Datowanie potwierdza m.in. widoczny na ekranie Sarkofag Poległych za Ojczyznę, ustawiony w Alejach 3 Maja z okazji obchodów Święta Niepodległości.

Sceny utrzymane w delikatnej sepii można datować – na podstawie ubiorów, architektury i środków transportu – na koniec lat 20. W 1929 roku Bekaert przyjechał do Polski jako gość Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu i najprawdopodobniej właśnie wtedy powstały te ujęcia.

Najobszerniejsza część pochodzi z 1931 roku. Prasa potwierdza, że latem tego roku Bekaert podróżował po Polsce. Odwiedził m.in. Gdynię, Kraków i Zakopane, które pojawiają się w filmie.

Podróże do Polski wpłynęły także na dalsze życie Bekaerta, który stał się propagatorem naszego kraju i polskiej kultury w Belgii. W grudniu 1931 roku został za te zasługi odznaczony Orderem Odrodzenia Polski (Polonia Restituta).

bibliografia

• Grzegorz Rogowski, FINA

Restaurację filmu w 2020 roku wykonała FINA na podstawie skanów 4K przygotowanych w Cinémathèque royale de Belgique (CRB) z oryginalnej tintowanej kopii na podłożu łatwopalnym (nitro), pochodzącej ze zbiorów CRB.