Leszczyńska Aleksandra
Aleksandra Leszczyńska
Zofia Aleksandra Jasińska
aktorka
Gustaw Beylin (ślub w 1929 roku)
Jakub Jasiński, tancerka Antonina Leszczyńska
ur. 16 stycznia 1900 roku, Warszawa
24 maja 1986 roku, Warszawa
Stare Powązki w Warszawie (pod katakumbami kwatera 1 – 73/74)
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969)
Aleksandra Leszczyńska w 1917 roku ukończyła w Warszawie pensję S. Tołwińskiej, a w 1920 roku Warszawską Szkołę Dramatyczną pod panieńskim nazwiskiem matki, który potem używała na scenie. Studiując, uczyła się równocześnie malarstwa w szkole F. Słupskiego. Pierwszy raz wystąpiła jako uczennica w komedii ABC miłości (teatr Mały, 11 listopada 1918 roku) i w jej grze A. Dobrowolski dostrzegł „instynkt dramatyczny, werwę i swobodę”.
W roli Rózi (Lampa Aladyna, 1923) zwróciła uwagę „niezwykłym poczuciem humoru, zmysłem groteski w najlepszym stylu najbardziej moderne kabaretu”, pisał J. Lechoń i dodawał, że jest „indywidualnością jako talent i jako sylwetka”. W 1924 roku występowała także w teatrze Komedia. W latach 1927–1931 była aktorką teatrów miejskich: Narodowego, Nowego i Letniego. Od października 1933 roku do stycznia 1934 roku grała też w Rozmaitościach na Kredytowej. Od sezonu 1934/1935 była aktorką scen TKKT, a po rozdzieleniu zespołów, występowała w teatrrze Letnim (1936–1939).
W 1938 roku zagrała w filmie Wrzos; brała też udział w słuchowiskach radiowych. Czołowi krytycy (Boy, Słonimski, Lorentowicz) podkreślali jej talent, inteligencję, urodę wdzięk oraz wszechstronność gry, zarówno w scenach charakterystycznych, jak i lirycznych. Najbardziej ceniona była w rolach komediowych, które grała ze swobodą, naturalnością i humorem. Sprawdzała się „jako inteligentna odtwórczyni Shawa i Pirandella”, trafnie też ( wg W. Zawistowskiego) oddawała styl Witkacego. Była popularną aktorką przedwojennej Warszawy, ale pojawiały się opinie, że jej możliwości aktorskie nie są w pełni wykorzystane i że jest stanowczo za mało pokazywana publiczności.
Po wybuchu II wojny światowej wyjechała z mężem do Lwowa, ale wkrótce wróciła do Warszawy i w czasie okupacji niemieckiej pracowała jako kelnerka w kawiarni U Aktorek. Po wojnie , od 1 stycznia 1946 roku do emerytury, należała do zespołu Teatru Polskiego, gdzie zagrała wiele ról drugoplanowych. W 1968 roku pełniła w teatrze funkcję konsultanta ds. artystycznych. Po przejściu na emeryturę brała jeszcze niekiedy udział w przedstawieniach tego teatru (1976–1978).
Aleksandra Leszczyńska była córką urzędnika pocztowego Jakuba Jasińskiego i tancerki Antoniny Leszczyńskiej, drugą żoną adwokata i dramatopisarza Gustawa Beylina.
bibliografia
- Słownik Biograficzny Teatru Polskiego t.III 1910-2000 (A-Ł), Warszawa 2017