Tonchu Ru Tadeusz

Yu Tong-ju (czyt. po koreańsku Tu Dong-dżiu), czyli późniejszy Tadeusz Tonchu Ru, pojawił się w Polsce wraz z rodziną w 1920 roku. Uciekła ona z Tokio po udanym zamachu na pierwszego gubernatora Japonii w Korei, Ito Hirobumiego. Rodzina Tong-ju udzieliła pomocy i wsparcia rodzinie zamachowca An Junggeuna (bohatera narodowego Korei na miarę marszałka Piłsudskiego). To ze względu na zagrożenie prześladowaniami część rodziny, wraz z Tonchu Ru, wyemigrowała z Japonii i przez Rosję dotarła do Polski. Ojciec Tonchu Ru praktykował przez kilka lat medycynę naturalną w Rosji, ale gdy ożenił się z Polką, rodzina postanowiła opuścić Rosję i zamieszkać w Polsce.

W 1934 roku Tonchu Ru został zaczepiony na ulicy w Warszawie przez reżysera Michała Waszyńskiego, który właśnie szukał odtwórcy epizodu w filmie Prokurator Alicja Horn – orientalnego asystenta tajemniczego profesora.

W 1935 roku uczył polskich policjantów jiu-jitsu. Tej sztuki walki nauczył się jeszcze w Korei w instytucie wychowania fizycznego, gdzie otrzymał dyplom trenera. Tadeusz przez całe życie był bardzo aktywny fizycznie.

Yu Tong-ju uczył się stomatologii w Polsce i został wziętym dentystą. Większość Japończyków mieszkających w Warszawie leczyła się właśnie u niego. Dlatego też wymiennie Yu Tong-ju jest nazywany Tonchu Ru (taki jest odczyt ideogramów chińskich koreańskiego imienia i nazwiska Yu Tong-ju). Słynął z tego, że potrafił usuwać zęby palcami, bez używania narzędzi. 

Tonchu Ru ożenił się z Polką Andreą Ottówną w Warszawie w parafii św. Michała 29 marca 1937 roku. Andrea Otto była studentką Szkoły Głównej Handlowej.

Przyjaźnił się z państwem Żabińskimi z zoo w Warszawie. Podczas wojny pomagał w ukrywaniu Żydów, między innymi słynną rzeźbiarkę Magdalenę Gross. Jego żona, Andrea (urodzona 29 listopada 1910 roku), należała do AK i walczyła w powstaniu warszawskim pod pseudonimem „Scarlett”. Po wojnie została aresztowana przez UB i skazana na półtora roku więzienia. Podczas przesłuchań była torturowana. Po wyjściu z więzienia nie potrafiła przystosować się do nowej rzeczywistości i w 1953 roku popełniła samobójstwo. 

Tonchu Ru był pierwszym w Polsce lektorem języka koreańskiego w Seminarium Sinologicznym Instytutu Orientalistycznego Uniwersytety Warszawskiego. Został zatrudniony przez ówczesnego kierownika katedry, sinologa, prof. dr. hab. Witolda Jabłońskiego. Tadeusz Tonchu Ru pracował na UW przez trzy lata, tj. 1950–1953. Jego uczennicą była m.in. dr Halina M. Ogarek-Czoj, współzałożycielka studiów koreanistycznych przy Zakładzie Japonistyki Instytutu Orientalistyki UW. 

Zakończenie wojny w Korei spowodowało, że komunistyczna Korea przysłała do Polski swojego oficjalnego lektora i Tonchu Ru został niespodziewanie zwolniony. Został uznany, przez działania ambasady KRLD, za osobę wrogą dla systemu komunistycznego i „kolaboranta japońskiego”. 

Tonchu Ru musiał być na tyle niewygodny dla władz, że został pominięty w wydawanym przez UW „Składzie Uniwersytetu”, w którym znalazły się nazwiska prowadzących zajęcia i wykłady, pomocniczy pracownicy nauki, prowadzący zlecone wykłady i ćwiczenia, lektorzy czy adiunkci i asystenci.

31 października 1953 roku miała miejsce premiera sztuki Arirang w Państwowym Teatrze Lalek w Gdańsku. Była to udramatyzowana koreańska bajka, adaptowana przez Natalię Bojarską we współpracy z Tadeuszem Tonchu Ru. Spektakl miał wyraźne polityczno-społeczne tło (po wojnie koreańskiej) i używał motywu pieśni Arirang jako symbolu losu koreańskiego ludu. 

Pod koniec lat 80. odwiedził na zaproszenie rządu kraj swojego urodzenia i spotkał się tam z pozostałymi członkami rodziny. Materiał z tego wydarzenia jest dostępny w cyfrowym archiwum telewizji koreańskiej (zakładka Media).

Nazwisko doktora pojawia się (zarówno w przedwojennej prasie jak i powojennej literaturze przedmiotu) w najrozmaitszych i trudnych do rozpoznania formach, np.: Tonhuru, Tonchu Ru (Tonchu-Ru), Tong-chu Ru, Touchu Ryu, Ru Tong-chu, Ru Tondziu, Rutondzin, Yu Dong-ju, Yoo Dongju. Formy Tonchu Ru używał on sam w pismach urzędowych. Dokumenty te przechowywane są w Instytucie Pamięci Narodowej, Akta Paszportowe Tadeusza Tonchu Ru, sygn. IPN BU 1005/63463.

1934 PROKURATOR ALICJA HORN (pracownik profesora Brunickiego)