Noworyta Adam
Adam Noworyta
kompozytor, pianista
10 lipca 1892 roku, Dolina k. Stryja
27 listopada 1980 roku, Kraków
Adam Noworyta urodził się 10 lipca 1892 roku w Dolinie niedaleko Stryja. Po śmierci ojca wraz z matką i dziewięciorgiem rodzeństwa zamieszkał we Lwowie. Ukończył tamtejszą Państwową Szkołę Realną.
W roku 1911 rozpoczął studia w Akademii Handlowej; po roku przeniósł się na Politechnikę Lwowską. Jednocześnie podjął studia muzyczne w Lwowskim Konserwatorium.
Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do wojska. Najpierw służył w Legionie Wschodnim, potem w II Brygadzie Legionów Polskich. Kilka razy był ranny, został zwolniony ze służby ze względu na stan zdrowia.
W roku 1915 poślubił Julię Beze, córkę krakowskich kupców. Zamieszkali w Zakopanem, gdzie prowadzili sklep z pamiątkami. Adam Noworyta zajmował się też w tym czasie rzeźbieniem w drewnie i metalu. Dużo czasu poświęcał muzyce, komponował koncerty na fortepian i skrzypce.
W roku 1932 napisał muzykę do „pierwszego fabularnego filmu tatrzańskiego” Biały ślad (reż. Adam Krzeptowski). Uznanie wzbudziły zwłaszcza zdjęcia (nagroda na I Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji), ukazujące piękno gór i przyrody w zimie. Dobrze przyjęto też muzykę, która tworzyła całą ścieżkę dźwiękową (dialogi, jak w filmach niemych, zapisane zostały na planszach). „Podkład muzyczny bajecznie miły” – pisał recenzent tygodnika Kino.
W czasie II wojny światowej Adam Noworyta zamieszkał z żoną w Nowym Sączu. W roku 1943 został wdowcem. Po wyzwoleniu kompozytor przeniósł się na Ziemie Odzyskane.
Już w roku 1945 został dyrektorem poniemieckiej Fabryki Fortepianów w Brzegu. Jednocześnie zajmował się organizacją życia muzycznego i został dyrektorem szkoły muzycznej. W roku 1948 na Wystawie Ziem Odzyskanych we Wrocławiu Fabryka Fortepianów w Brzegu zaprezentowała nowe modele pianina i fortepianów Polonus. Rok później fabryka została zlikwidowana, a jej majątek przejęła Fabryka Pianin i Fortepianów w Legnicy. Adam Noworyta pełnił w niej funkcję dyrektora technicznego. W roku 1950 zrezygnował z tej posady. Zamieszkał w Brzegu. Potem przeniósł się do Krakowa.
Adam Noworyta zmarł 27 listopada 1980 roku w Krakowie.
źródło: nitrofilm.pl