Trzy etiudy Chopina

Eksperymentalna etiuda poetycka łącząca efekty wizualne z muzyką Chopina. Film był dużym sukcesem prestiżowym i finansowym i jego producentom przyniósł zysk znaczny na owe czasy – 10 000 zł.
Z niezrozumiałych dziś powodów film, mimo pozytywnej opinii komisji kwalifikacyjnej ZPFK i dopuszczenia go na ekrany kin warszawskich, referat filmowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zakazał oglądania go młodzieży poniżej lat 14.

W filmie wykorzystano trzy etiudy autorstwa Chopina:

• c-moll nr 12 z op. 10 zwaną „Rewolucyjną” powstałą w latach 1829–1832
• c-moll nr 12 z op. 25 zwaną „Falami oceanu” powstałą w latach 1835–1837
• Des-dur nr 8 z op. 25 zwaną „Sekstową” powstałą w latach 1829–1832

Cękalski zrobił trzy etiudy, trzy krótkie prześliczne filmy. Pierwszy jest abstrakcyjną grą linii i plam, ornamentalną interpretacją etiudy Des-dur Chopina. - subtelną i ślicznie wycieńczoną. 

Drugi, oparty na etiudzie c-moll, jest interpretacją muzyki przez taniec (tańczy p. Sławska). Ale jest to taniec zamieniony na wizję filmową, jakby zdematerializowany przez aparat, zamieniony na świetliste wirujące smugi, na wykwitanie form, na śpieszny rytm opadających fałd. Taniec nareszcie raz uwolniony od tańczącego ciała, od realistycznej wierności, który jest tylko muzyką, ruchem i światłem, w którym noga lub głowa tancerki jest tylko przemijającą fazą wizji, tylko akcentem, potrzebnym w muzycznym przepływie form. Może jeszcze za bardzo cielesne i realne jest ujęcie Cękalskiego, choć jest to jedna z najlepszych transpozycyj tańca na ekran. 

Najpiękniej wypadła trzecia etiuda Cękalskiego, zrobiona na tle etiudy rewolucyjnej Chopina. Jest to umuzycznienie pejzażu. Dźwięki zamieniają się na ekranie w drobny migotliwy ruch liści, w powłóczyste falowanie gałęzi, wyskakują nagłą fontanną i zamykają obraz ciężkimi akordami mas wody. Film nie roztapia się w nastroju, jak roztapiała się analogiczna, dawna już próba Eisensteina, nie jest scenerią do muzyki, jest muzyką, która rzutuje swój bieg i swój koloryt na drzewa, chmury, wodę. 

Stefania Zahorska, Wiadomości Literackie” 1937, nr 42 (10 X 1937)