Zaczarowane koło
Tragedia na sandomierskim zamku
1915 rok
5 lutego 1915 roku
dramat z elementami fantastyki
utwór Lucjana Rydla
niemy
Witalis Korsak-Gołogowski
Józef Galewski
Sfinks
Na ile i jak wykorzystano postacie i przebieg akcji sztuki Lucjana Rydla – nie wiadomo.
Piękna młynarka Maryna opętana miłością do młynarczyka Jaśka chce go za wszelką cenę zatrzymać przy sobie. Ale kochanek stara się od niej uwolnić, bo kocha piękną, młodą Jagnę. Maryna zawiera więc pakt z diabłem – Kusym…
Pewnego razu dochodzi do gwałtownej kłótni między młynarzem, a Jaśkiem, który wyjawia mu, co go łączyło z jego żoną. W czasie szamotaniny Maryna wkłada Jaśkowi do ręki siekierę, ten w ferworze uderza i zabija młynarza. Przypadek zrządza, że o dokonanie tej zbrodni oskarżony zostaje Bogu ducha winny drwal…
Wojewoda jest niezadowolony, bo nie on, ale jego brat otrzymał buławę polną. Boruta obiecuje wojewodzie naprawić ten błąd…
I oto nadchodzi wieść, że brat umarł i król przekazuje wojewodzie buławę. Wiezie ją kasztelan, który też chce pojąć za żonę córkę wojewody, Basię. Kat wykonuje wyrok śmierci na drwalu. Jasiek przerażony topi się. Maryna traci zmysły. Wyjawia wojewodzie, że pakt, który podpisał z diabłem, mówił o tym, że jeśli zabije on niewinnego człowieka, albo też poda go na niewinną śmierć, Boruta weźmie go jak swego. Wojewoda usiłuje się ratować, lecz pada rażony gromem.